దీపశిఖా

 

నవంబర్ 13, 2020

    వచ్చే శనివారం దీపావళి కనుక ఈ వారం అదే మన నేపథ్యం!

దీపశిఖా  (dīpaṣikā)

    అర్థము

     కాటుక - దీపశిఖ లోంచి వచ్చినది; కాళిదాసు - దీపశిఖని ఉపమానంగా వాడి ఖ్యాతి ఆర్జించిన మహాకవి

    సత్యభామ సమేతుడై మురారి, లోకకంటకుడైన నరకుడిని ఆశ్వయుజ చతుర్దశినాడు అంతమొందించాడు.              భూలోకవాసులు ఆనందంతో మర్నాడు అమావాస్య రోజున చీకటిని(అజ్ఞానాన్ని) పారద్రోలుతూ దీపాలు 

    (జ్ఞానాన్ని)వెలిగించి, బాణాసంచా  కాల్చి వేడుక చేసుకున్నారు.

   Meaning

     noun : collyrium, dark eye shadow ; The poet Kalidasa       

     వాడుక / Usage

   కళ్ళకు దీపశిఖా పెడితే అందం.

    Collyrium in the eyes is beautiful.

    మెదడుకు మేత / Food for thought

    "సంచారిణీ దీప శిఖేవ రాత్రౌ

      యం యం వ్యతీయాయ పతింవరా సా

      నరేంద్ర మార్గాట్ట ఇవ ప్రపేదే

      వివర్ణ భావం సస భూమిపాల:"

    (ఆ స్వయంవర సభలో ఇందుమతి నడుస్తున్న దీపశిఖ లా ఉంది. చీకట్లో రాజవీధిలో ఓ దీపశిఖ నడుస్తుంటే         ఒక్కో గుమ్మం, జ్వాల దగ్గరవుతున్నకొద్దీ ప్రకాశిస్తూ, జ్వాల దాటగానే చీకట్లో మునిగినట్టుగా, ఒక్కో రాజు ముఖం ఇందుమతి సమీపిస్తుంటే ప్రకాశిస్తూ,  దాటిపోతుంటే నల్లబడిపోతోంది.)

            --మహాకవి కాళిదాసు (నాలుగవ శతాబ్దం) రఘువంశం