రోజుకో తెలుగు పదం

  జూన్ 01, 2025 క్షీణము   ( kshīṇamu )     అర్థము      (విశేషణము)  : తగ్గుదల; కృశించినది; అల్పమైనది; క్షయించినది    Meaning     (adj )  : decayed; decline; emaciated; wasted      వాడుక / Usage     ఎండలకు పశుగ్రాసం కరువై పశువుల క్షీరం క్షీణం .     Fodder in short supply due to heatwave - milk production declines .    మెదడుకు మేత / Food for thought     ఆరంభ గుర్వీ క్షయిణీ క్రమేణ    లఘ్వీ పురా వృద్ధిమతీ చ పశ్చాత్     దినస్య పూర్వార్ధ పరార్ధ భిన్నా     ఛాయేవ మైత్రీ ఖల సజ్జనానామ్     ( చెడ్డవారి స్నేహం ఉదయపు నీడ లాంటిది - మొదట ఎక్కువ, తర్వాత తక్కువ. మంచివారి స్నేహం సాయంత్రపు నీడ లాంటిది - మొదట తక్కువ, తర్వాత ఎక్కువ)     --  భర్తృహరి సుభాషితం

  మే 29, 2025 భూభ్రంశం   ( bhubhramsam )     అర్థము      (విశేష్యము)  : భూమి ఉపరితలంపై లేదా అంతర్భాగంలో ఉన్న శిలలు, ఫలకల కదలికల వల్ల పగుళ్లు ఏర్పడి వాటి అసలు స్థానం నుండి పక్కకు జరిగడం    Meaning     (noun )  : fault      వాడుక / Usage     భూ భ్రంశాల వెంబడి శిలలు ఆకస్మికంగా కదలడం వల్ల విపరీతమైన శక్తి విడుదలయ్యి భూకంపాలు సంభవిస్తాయి .     When tectonic plates move along the faults suddenly, an enormous amount of energy is released causing earthquakes .    మెదడుకు మేత / Food for thought     అపశంకమంకపరివర్తనోచితాశ్చలితాః పురః పతిముపైతుమాత్మజాః।    అనురోదితీవ కరుణేన పత్రిణాం విరుతేన వత్సలతయైవ నిమ్నగాః॥     ( పర్వతరాజు కుమార్తెలైన నదులు, తమ తండ్రి ఒడిలో స్వేచ్ఛగా ఆడుకుంటూ పెరిగాయి. ఇప్పుడు అవి ఎటువంటి శంకా లేకుండా, తమ భర్త అయిన సముద్రుడిని చేరుకోవడానికి ముందుకు ప్రవహిస్తున్నాయి. అలా పుట్టినిల్లు (పర్వతం) వదిలి అత్తవారింటికి (సముద్రం) వెళ్తున్నప్పుడ...

  మే 28, 2025 భూఫలకం   ( bhuphalakam )     అర్థము      (విశేష్యము)  : భూమి పైపొరలో విడి విడిగా ఉన్న దృఢమైన భారీ పలకలు    Meaning     (noun )  : tectonic plate      వాడుక / Usage      భూమిపై మొత్తం 17 ప్రధాన భూఫలకాలు ఉన్నాయి. వీటిలో 7 పెద్దవి కాగా, 10 చిన్నవి .     Earth is made up of 17 main tectonic plates of which 7 are big and 10 smaller .    మెదడుకు మేత / Food for thought     బ్రహ్మాండచ్ఛత్రదండః శతధృతిభవనాంభోరుహో నాలదండః    క్షోణీనౌకూపదండః క్షరదమరసరిత్పట్టికాకేతుదండః ।    జ్యోతిశ్చక్రాక్షదండస్త్రిభువనవిజయస్తంభదండో అంఘ్రిదండః    శ్రేయస్త్రైవిక్రమస్తే వితరతు విబుధద్వేషిణాం కాలదండః ॥     ( బ్రహ్మాండమనే గొడుగుకు కాడలాగా, బ్రహ్మదేవుని నివాసమైన పద్మానికి తామరకాడలాగా, భూమి అనే ఓడకు తెరచాప స్తంభంలాగా, ప్రవహించే ఆకాశగంగ అనే జెండాకు ధ్వజస్తంభంలాగా, నక్షత్రమండలానికి ఇరుసులాగా మరియు ముల్లోకాలను జయించినందుకు గుర్తుగా నిలిపిన వ...

  మే 27, 2025 భూకేంద్రం   ( bhukendram )     అర్థము      (విశేష్యము)  : భూమి అంతర్భాగంలో అత్యంత లోపలి భాగం    Meaning     (noun )  :  Earth's core      వాడుక / Usage      భూకేంద్రం దాదాపు 5,180 కిలోమీటర్ల లోతులో మొదలై నికెల్, ఇనుము వంటి భారీ ఖనిజాలతో ఉంటుంది.     Earth's core, made of heavy metals like Nickel and Iron, starts at a depth of 5,180 km .    మెదడుకు మేత / Food for thought     సహసా విదధీత న క్రియామ్ అవివేకః పరమాపదాం పదమ్ |    వృణతే హి విమృశ్యకారిణం గుణలుబ్ధాః స్వయమేవ సంపదః ||      ( ఏ పనినైనా ఆలోచించకుండా తొందరపడి చేయకూడదు . వివేకం లేకపోవడమే అన్ని పెద్ద ఆపదలకు మూలకారణం. బాగా ఆలోచించి పనిచేసే వ్యక్తినే, ఆ గుణాలకు ఆకర్షితురాలై లక్ష్మీదేవి స్వయంగా వరిస్తుంది. )   -- కిరాతార్జునీయం, భారవి

  మే 26, 2025 భూప్రావారం   ( bhupraavaram )     అర్థము      (విశేష్యము)  : భూ అంతర్భాగంలో, భూపటలం కింద ఉన్న, రెండో పొర    Meaning     (noun )  :  Earth's mantle      వాడుక / Usage      భూపటలం నుంచి 2900 కి.మీ.ల లోతు విస్తరించిన  భూప్రావారం   భూమిలో సుమారు 67.8% ఉంటుంది.     Earth's mantle occupies 67.8% and is the second layer from top after the crust .    మెదడుకు మేత / Food for thought     బాలార్క ప్రతిమేవాప్సు వీచి భిన్నా పతిష్యతః     రరాజ రక్షః కాయస్య కంఠచ్ఛేద పరంపరా     (రాముని బాణముల వల్ల కంఠము నుండి తెగి ఒకటి తర్వాత ఒకటి  నేలపై పడుతున్న రావణుని తలల వరుస, నీటిలో ప్రతిఫలించే బాలసూర్యుని ప్రతిబింబం అలల వల్ల విచ్ఛిన్నమైనట్లు, అనేక సూర్యులవలె ప్రకాశించింది)   -- రఘువంశం, కాళిదాస  మహాకవి

  మే 25, 2025 భూపటలం   ( bhupatalam )     అర్థము      (విశేష్యము)  : భూమికి ఉండే అతి పలుచని, గట్టిదైన బయటి పొర    Meaning     (noun )  : Earth's crust      వాడుక / Usage      భూపటలం ,   భూమి యొక్క మొత్తం ఘనపరిమాణంలో 1% కన్నా తక్కువ ఉంటుంది.     Earth's crust is less than 1% of the total volume of Earth .    మెదడుకు మేత / Food for thought      ఉపమా కాళిదాసస్య భారవేరర్థగౌరవం |      దండినః పదలాలిత్యం మాఘే సంతి త్రిగుణాః ||     ( కాళిదాసు ఉపమాలంకార ప్రయోగంలో అత్యంత ప్రసిద్ధుడు. భారవి రచించిన కావ్యాలలో అర్థం చాలా లోతుగా, బలంగా ఉంటుంది. దండి మహాకవి వాడిన పదాలు లయబద్ధంగా, మృదువుగా మరియు శ్రావ్యంగా ఉంటాయి.  మాఘ కవి కావ్యంలో ఈ మూడు గుణాలు కలగలిసి ఉంటాయి.)

  మే 22, 2025 కోకొల్లలు   ( kokollalu )     అర్థము      (విశేష్యము)  : సమృద్ధి    Meaning     (noun )  : cornucopia; plenty; abundance      వాడుక / Usage      అక్రమ నిర్మాణాలు కోకొల్లలు .     Illegal constructions abound .    మెదడుకు మేత / Food for thought      తెల్లారింది లెగండో... కొక్కొరోక్కో...      తెల్లారింది లెగండో కొక్కొరోక్కో      మంచాలింక దిగండో కొక్కొరోక్కో      తెల్లారింది లెగండో కొక్కొరోక్కో      మంచాలింక దిగండో కొక్కొరోక్కో      పాములాంటి చీకటి పడగ దించి పోయింది      భయం నేదు భయం నేదు నిదర ముసుగు తీయండి      చావు లాటి రాతిరి సూరు దాటి పోయింది      భయం నేదు భయం నేదు సాపలు ట్టేయండి      ముడుసు కున్న రెక్కలిరిసి పిట్ట సెట్టు ఇడిసింది      ముడుసు కున్న రెక్కలిరిసి పిట్ట సెట్టు ఇడిసింది  ...

  మే 21, 2025 పెను   ( penu )     అర్థము      (విశేషణము)  : పెద్ద; గొప్ప     Meaning     (adj )  : great; large; heavy      వాడుక / Usage      ఉత్తర్‌ప్రదేశ్‌లో బీభత్సం సృష్టించిన పెను గాలిదుమారం.     Massive dust storm causes chaos  in Uttar Pradesh .    మెదడుకు మేత / Food for thought      తెల్లావారకముందే పల్లె లేచింది      తనవారినందరినీ తట్టి లేపింది      ఆదమరచి నిద్ర పోతున్న తొలి కోడి      అదిరిపడి మేల్కొంది... అదేపనిగ కూసింది      తెల్లావారకముందే పల్లె లేచింది      తనవారినందరినీ తట్టి లేపింది      వెలుగు దుస్తులేసుకొని సూరీడు      తూర్పు తలుపు తోసుకొని వచ్చాడు      పాడు చీకటికి ఎంత భయమేసిందో      పక్కదులుపుకొని ఒకే పరుగుతీసింది      అది చూసి... లతలన్నీ... ఫక్కున నవ్వాయి      ఆ ...

  మే 20, 2025 ఎకసెక్కెము   ( ekasekkemu )     అర్థము      (విశేష్యము)  : పరిహాసము    Meaning     (noun )  : jest; joking; satire      వాడుక / Usage     హోం మంత్రి ఎకసెక్కాలు ఎక్కువ రోజులుండవు.. పదవి ఎప్పుడు పీకేస్తారో తెలియదు.     Home ministers antics will not last long..might lose job any moment.     మెదడుకు మేత / Food for thought మాయమైపోతున్నాడమ్మా మనిషన్నవాడు మచ్చుకైనా లేడు చూడు మానవత్వం వున్నవాడు నూటికో కోటికో ఒక్కడే ఒక్కడు నూటికో కోటికో ఒక్కడే ఒక్కడు యాడ వున్నాడో కాయాన్ని కంటికి కానరాడు మాయమైపోతున్నాడమ్మా మనిషన్నవాడు మచ్చుకైనా లేడు చూడు మానవత్వం వున్నవాడు నిలువెత్తు స్వార్ధము నీడలగొస్తుంటే చెడిపోక ఏమైతదమ్మ చెడిపోక ఏమైతదమ్మ ఆత్మీయ బంధాల ప్రేమ సంబంధాల దిగ జారుతున్నాడోయమ్మా దిగ జారుతున్నాడోయమ్మా అవినీతి పెను ఆశ అంధకారంలోనే అవినీతి పెను ఆశ అంధకారంలోనే చిక్కిపోయి రోజు శిధిలమౌతున్నాడు మాయమైపోతున్నాడమ్మా మనిషన్నవాడు మచ్చుకైనా లేడు చూడు మానవత్వం వున్నవాడు ఇనుప రెక్కల డే...

  మే 19, 2025 దుర్వినియోగం   ( durviniyogam )     అర్థము      (విశేష్యము)  :  అక్రమమైన పద్ధతిలో (పదవి/ధనము) వాడడం    Meaning     (noun )  : abuse/ misuse  (of power/funds)      వాడుక / Usage      శబరిమల అయ్యప్ప ఆలయంలో బంగారం దుర్వినియోగం - కేరళ సీఎం వివరణ.     Sabarimala gold misappropriation - Kerala CM clarifies.     మెదడుకు మేత / Food for thought ఎవ్వరూ... ఎవ్వరూ... ఎవ్వరూ... ఎవ్వరూ... ఈ నేరాలడిగేవారెవ్వరూ... ఈ పాపం కడిగే దిక్కెవ్వరూ... ఎవ్వరూ... వారెవ్వరూ... అందెలు సందడి చేసిన జాతరలో ఆకలేసి ఏడ్చిన పసికందులు అందం అంగడికెక్కిన సందులలో అంగలార్చి ఆడిన రాబందులు ఎందుకో... ఈ చిందులు... ఎవరికో... ఈ విందులు... ఏమిటో... ఏమిటో... ఏ ధర్మం ఇది న్యాయం అంటుందో ఏ కర్మం ఈ గాయం చేసిందో ఏమిటో... ఆ ధర్మం ఏమిటో... శీలాలకి సిలువలు... కామానికి కొలువులు... కన్నీటి కలువలు... ఈ చెలువలు... కదులుతున్న ఈ శవాలు... రగులుతున్న స్మశానాలు... మతెక్కన... మతితప్పిన... నరజాతికి వందనాలు....