రోజుకో తెలుగు పదం

  జులై 31, 2026 ఏమారు   ( yemaru )     అర్థము      (క్రియ)  : జాగ్రత లేకపోవడం; మోసపోవడం    Meaning     (verb )  : being careless; to be tricked/deluded      వాడుక / Usage       శత్రువు ఎప్పుడు ఏమారుతాడా అని చూసి దెబ్బకొట్టాడు .    He waited for his enemy to lower the guard and then attacked.    మెదడుకు మేత / Food for thought      కచ్చిదర్థేన వా ధర్మం ధర్మం ధర్మేణ వా పునః ।      ఉభౌ వా ప్రీతిలోభేన కామేన న విబాధసే ॥     ( నాయనా భరతా! నీవు కేవలం ధనం సంపాదించాలనే వ్యామోహంతో 'ధర్మాన్ని' పక్కన పెట్టడం లేదు కదా? అలాగే కేవలం ధర్మాచరణ పేరిట ఆర్థికాభివృద్ధిని నిర్లక్ష్యం చేయడం లేదు కదా? లేదా భోగేచ్ఛ, లోభం, సుఖాల పట్ల అతిగా ఉన్న కామం (కోరికలు) వలన ధర్మార్థాలు రెండింటికీ విఘాతం కలిగించకుండా సమతుల్యంగా పాలన సాగిస్తున్నావా?)     -- వాల్మీకి రామాయణం, అయోధ్యా కాండ, 100వ సర్గ, 62వ శ్లోకం

  జులై 30, 2026 పయ్యర   ( payyara )     అర్థము      (విశేష్యము)  : చల్ల గాలి; దక్షిణ దిక్కు నుంచి వచ్చే గాలి    Meaning     (noun )  : a cool southerly wind      వాడుక / Usage      వేసవిలో భగ్గుమనే ఎండల నుండి సాయంకాలపు పయ్యర సేద తీర్చింది .    The cool southerly wind was a welcome respite from the summer furnace.    మెదడుకు మేత / Food for thought      వ్యసనే కచ్చిదాఢ్యస్య దుర్గతస్య చ రాఘవ ।      అర్థం విరాగాః పశ్యంతి తవ అమాత్యాః బహుశ్రుతాః     ( రాఘవా! భరతా! శాస్త్రజ్ఞులైన నీ మంత్రులు మరియు న్యాయాధికారులు ధనవంతుడికి, పేదవాడికి నడుమ ఏదైనా వివాదం (కేసు) వచ్చినప్పుడు... ఎలాంటి రాగద్వేషాలకు, పక్షపాతానికి లోనుకాకుండా యథార్థమైన న్యాయాన్ని చూసి తీర్పు ఇస్తున్నారా?)     -- వాల్మీకి రామాయణం, అయోధ్యా కాండ, 100వ సర్గ, 58వ శ్లోకం

  జులై 29, 2026 కసరు   ( kasaru )     అర్థము      (విశేష్యము/క్రియ)  : చలించు; కోపగించు; చిరాకు; పేగులలో ఉండే ఆకుపచ్చ పసరు    Meaning     (noun )  : to scold; anger; unripe/raw; to move/shake; rebuke      వాడుక / Usage       ఆమె ఏ చిన్న విషయానికైనా అందరిపై కసరడం అలవాటు చేసుకుంది.    She got used to rebuking everyone on the smallest pretext.    మెదడుకు మేత / Food for thought      ఆయః తే విపులః కచ్చిత్ కచ్చిద్ అల్పతరో వ్యయః ।      అపాత్రేషు న తే కచ్చిత్ కోశో గచ్ఛతి రాఘవ ॥     ( రఘువంశ శ్రేష్ఠుడా, భరతా! నీ రాజ్య ఆదాయం సమృద్ధిగా ఉండి, ఖర్చులు రాబడి కంటే చాలా తక్కువగా ఉన్నాయా? అలాగే నీ రాజ్య ధనాగారంలోని సంపద అర్హత లేనివారికి (అపాత్రులకు) వృథాగా ఖర్చు కావడం లేదు కదా?)     -- వాల్మీకి రామాయణం, అయోధ్యా కాండ, 100వ సర్గ, 54వ శ్లోకం

  జులై 28, 2026 తారసము   ( tārasamu )     అర్థము      (విశేష్యము)  : సమీపము; కనపడుట; తలపడుట; ఎదిరించుట    Meaning     (noun )  : nearness; meeting; encounter; oppose      వాడుక / Usage       శ్రీకాకుళం జిల్లా ఉద్దాన ప్రాంతంలో రైతులకు రోజు ఎక్కడో చోట ఎలుగుబంట్లు తారస పడుతూ ఉంటాయి.    Farmers in Srikakulam Uddana region encounter bears daily.    మెదడుకు మేత / Food for thought      కచ్చిత్ తే దయితాః సర్వే కృషిగోరక్షజీవినః ।      వార్తాయాం సంశ్రితః తాత లోకో హి సుఖమేధతే ॥     ( నీ రాజ్యంలో వ్యవసాయం, పశుపాలనపై ఆధారపడి జీవించే రైతులు, గోపాలకులు అందరూ నీ ఆదరాభిమానాలను పొందుతున్నారా? వారికి తగిన సహాయ సహకారాలు అందుతున్నాయా? ఎందుకంటే, ఆర్థిక వ్యవస్థకు (వార్త) మూలస్తంభాలైన ఈ రంగాలపై ఆధారపడిన ప్రజలు సుఖంగా ఉన్నప్పుడే మొత్తం రాజ్యమంతా సుభిక్షంగా, సుఖసంతోషాలతో వృద్ధి చెందుతుంది)     -- వాల్మీకి రామాయణం, అయోధ్యా కాండ, 100వ సర్గ, 47వ శ...

  జులై 27, 2026 కమరు   ( kamaru )     అర్థము      (విశేష్యము/క్రియ)  : కాలిన కంపు; ఎండిపోవు; వాడిపోవు; ఒడ్డాణము    Meaning     (noun/verb )  : burning smell; charred; withered; singe; waist band      వాడుక / Usage      ప్రజాస్వామ్యం కమరు గా యువత కదిలితే అధికార దురహంకారం కమరా ల్సిందే.    Democracy girdled around them, When the youth march; the hubris of power shall wither away.    మెదడుకు మేత / Food for thought      కచ్చిన్నోగ్రేణ దండేన భృశముద్వేజితప్రజమ్ |      రాజ్యం తవానుజానంతి మంత్రిణః కైకేయీసుత ||     ( ఒక మంచి పాలకుడి రాజ్యంలో శిక్షలు న్యాయబద్ధంగా ఉండాలి కానీ, ప్రజల్లో భీతిని గొలిపేంత క్రూరంగా ఉండకూడదు. రాజు ప్రజలకు భయాన్ని కాకుండా రక్షణను, నమ్మకాన్ని ఇవ్వాలి. ప్రజలను భయభ్రాంతులకు గురిచేసే పాలనను మంచి మంత్రులు ఎన్నడూ సమర్థించరు అని రాముడు భరతుడికి గుర్తుచేస్తున్నాడు)     -- వాల్మీకి రామాయణం, అయోధ్యా కాండ, 100వ సర్గ...

  జులై 24, 2025 నియంతృత్వము   ( niyantrutvam )     అర్థము      (విశేష్యము)  :  అన్ని అధికారములు ఒకరి చేతిలోనే ఉండటం; ప్రతిబంధకాలు లేని అధికారం    Meaning     (noun )  : dictatorship      వాడుక / Usage       నియంతృత్వానికి యువత అడ్డుకట్ట!    Youth are the bulwark against dictatorship!    మెదడుకు మేత / Food for thought      నియంత ఏలే రాజ్యంలో స్వేచ్ఛకు చోటుండదు; అక్కడ ఎన్నికలనేవి కంటితుడుపు నాటకాలు! పహారా కాసే పోలీసులే తుపాకీ పట్టిన సైన్యమై నిలబడతారు. 'నోరెత్తితే ప్రాణాలకే ముప్పు' అనే భయమే ప్రజల కాళ్ళకు సంకెళ్ళు వేస్తుంది. ప్రజల నోటికాడి కూడు దోపిడీకి గురవుతుంటే, పాలితులంతా కట్టుబానిసలై నిశ్శబ్దంగా నలిగిపోతారు.

  జులై 23, 2025 కండకావరము   ( kandakāvaramu )     అర్థము      (విశేష్యము)  : గర్వం; మదం; అహంకారం    Meaning     (noun )  : pride; arrogance      వాడుక / Usage      విద్యార్థులపై లాఠీ ఛార్జి ప్రభుత్వ కండకావరానికి నిదర్శనం .    The baton charge on students shows the arrogance of the government.    మెదడుకు మేత / Food for thought      పరిపూర్ణమైన నియంతృత్వం పైకి ప్రజాస్వామ్యంలా కనిపిస్తుంది. అది గోడలు లేని ఒక జైలు, అందులోని ఖైదీలకు తప్పించుకోవాలనే ఆలోచన కూడా రాదు. అది ఎలాంటి బానిసత్వ వ్యవస్థ అంటే - వినియోగతత్వం, వినోదాల ద్వారా ప్రజలే తమ బానిసత్వాన్ని ప్రేమించడం మొదలుపెడతారు!     --  బ్రేవ్ న్యూ వరల్డ్,  ఆల్డస్ హక్స్లీ

  జులై 22, 2025 వేదన   ( vedana )     అర్థము      (విశేష్యము)  : నొప్పి; బాధ; తెలుపుట    Meaning     (noun )  : pain; agony; distress; to recount/express      వాడుక / Usage       సినిమాల్లో తెలుగు భాష కనుమరుగవుతుందని వేదన చెందిన అంబికా కృష్ణ.    Ambika Krishna pained at Telugu disappearing from movies.    మెదడుకు మేత / Food for thought      పాలన నియంతృత్వంగా మారినప్పుడు, దానికి ఎదురుతిరిగి విప్లవం చిందించడం ప్రజల నైతిక హక్కుగా మారుతుంది.     -- విక్టర్ హ్యూగో

  జులై 21, 2025 మధుపము   ( madhupamu )     అర్థము      (విశేష్యము)  : మధువు (తేనె) సేవించేది; తుమ్మెద; తేనెటీగ    Meaning     (noun )  :  a bee      వాడుక / Usage       మందార మకరంద మాధుర్యమున దేలు మధుపంబు వోవునే మదనములకు.    Used to the sweet nectar of hibiscus, will the bee suckle the poison ivy?!    మెదడుకు మేత / Food for thought      నాకు ఒంటరితనం ఎంతో హాయిని ఇస్తుంది. ఎంతటి గొప్ప వాళ్ళతో ఉన్నా కాసేపటికి విసుగు, మనశ్శాంతి దూరం కావడం సహజం. అందుకే నాకు ఏకాంతం అంటే ఇష్టం.  ఏకాంతాన్ని మించిన గొప్ప తోడుని నేను ఎక్కడా కనుగొనలేదు .     -- వాల్డెన్, హెన్రీ డేవిడ్ థోరో

  జులై 20, 2025 కూపము   ( kūpamu )     అర్థము      (విశేష్యము)  : నుయ్యి; గుంట; బావి    Meaning     (noun )  : a pit/well/hole      వాడుక / Usage       కాలుష్య కోరల్లో జీవనది - మురికి కూపం లా మారిన గోదావరి!    Life giving river in the grip of pollution - Godavari turns into a cesspit.    మెదడుకు మేత / Food for thought      జీవితాన్ని పరిపూర్ణంగా అనుభవించాలని, దానిలోని అసలు సిసలైన నిజాలను తెలుసుకోవాలని, మరియు జీవితం నేర్పే పాఠాలను నేర్చుకోవాలని నేను అడవికి వెళ్ళాను. నా చివరి రోజుల్లో వెనక్కి తిరిగి చూసుకున్నప్పుడు, నేను అసలు బ్రతకనే లేదు అనే నిరాశ కలగకూడదనే అలా చేశాను.     -- వాల్డెన్, హెన్రీ డేవిడ్ థోరో

  జులై 17, 2025 శోషణము   ( soshanamu )     అర్థము      (విశేష్యము)  : ఎండడం; ఇంకి పోవడం; సమ్మోహనం; మన్మథుని బాణం    Meaning     (noun )  : drying; desiccation; emaciation; Cupid's arrow; absorption      వాడుక / Usage       ఖాళీ కడుపుతో ఉసిరి రసం తాగడం వల్ల పోషకాల శోషణ సామర్థ్యం మెరుగుపడుతుంది.    Having gooseberry juice on an empty stomach improves the absorption of nutrients.    మెదడుకు మేత / Food for thought      వాళ్లను అధికారంలోకి తెచ్చిన ఓటర్లు తమ చర్యలను ఆమోదిస్తున్నారో లేదో అనే అనుమానమే వాళ్లను వేధిస్తోంది. ఈ భయమేనా వాళ్లను దేవుడిని ఆసరాగా వాడుకునేలా చేస్తోంది? లేక, కేవలం అహంకారమేనా వాళ్లను నడిపిస్తున్నది? అలా అయితే, హబీబ్ జలీబ్ మాటలను వాళ్లు గుర్తుంచుకుంటే మంచిది... "తుమ్సే పహలే వో జో ఏక్ శఖ్స్ యహాఁ తఖ్త్‌నషీన్ థా / ఉస్‌కో భీ అప్నే ఖుదా హోనే పే ఇత్నా హీ యఖీన్ థా" (ఈ సింహాసనంపై నీకు ముందు కూర్చున్న వ్యక్తికి కూడా, తాను దేవుడినేనని అంతే గట్టి నమ్మ...

  జులై 16, 2025 ఈషణ్మాత్రం   ( eeshanmatramu )     అర్థము      (విశేషణం)  : చాలా కొద్దిగా; కేవలం అంత మాత్రమే; స్వల్పంగా    Meaning     (adj )  : minuscule; in the slightest; a tiny bit      వాడుక / Usage       ఆమె ముఖంలో ఈషణ్మాత్రం భయం కూడా లేదు .    There was not an iota of fear on her face.    మెదడుకు మేత / Food for thought      అతిగర్వం (హ్యూబ్రిస్) అనే పాపం చరిత్రకారులను, తత్వవేత్తలను మరియు దైవజ్ఞులను ఎప్పటికప్పుడు ఆకర్షిస్తూనే ఉన్న ఒక నిరంతర ఇతివృత్తం. బైబిల్‌లో చెప్పబడిన 'గర్వం పతనానికి దారితీస్తుంది' అనే సామెత రాక్షసరాజైన రావణాసురుడికి కూడా సరిగ్గా వర్తిస్తుంది. ప్రధాని మోడీ నిర్ణయాలు అంతే.     -- మోడీ అండ్ ది సిన్ ఆఫ్ హూబ్రిస్, మోహన్ గురుస్వామి

  జులై 15, 2025 పరాభవము   ( parā-bhavamu )     అర్థము      (విశేష్యము)  : అవమానము; తిరస్కారము; నాశనము    Meaning     (noun )  : humiliation; defeat; disrespect; insult      వాడుక / Usage       సినర్‌దే వింబుల్డన్‌.. ఫైనల్లో జ్వెరెవ్‌కు పరాభవం .    Sinner crowned at Wimbledon..Zverev defeated in Final.    మెదడుకు మేత / Food for thought      అధికారం మానవుడిని అహంకార పూరితుడిగా మార్చే వేళ, కవిత్వమే అతని శక్తుల పరిమితులను గుర్తుచేసి మేల్కొల్పుతుంది.     --  జాన్ ఎఫ్. కెన్నెడీ

  జులై 14, 2025 వ్యర్థము   ( vyarthamu )     అర్థము      (విశేషణము)  : అర్థము లేనిది; ప్రయోజనము/ఉపయోగము లేనిది; అక్కర లేనిది    Meaning     (adj )  : useless; futile; fruitless; waste      వాడుక / Usage       పారిశ్రామిక వ్యర్థాలపై నిఘా కరువు.    Scant vigilance on industrial waste disposal.    మెదడుకు మేత / Food for thought      గంటమొ చేతిలోది ములుగఱ్ఱయొ? నిల్కడ యింటిలోననో      పంటపొలానొ? చేయునది పద్యమొ సేద్యమొ? మంచమందు గూ      ర్చింటివొ మంచెయందొ? కవివో గడిదేరిన కర్షకుండవో?      రెంటికి చాలియుంటివి సరే హలమా కలమా ప్రియంబగున్?     -- మహాకవి పోతన, కరుణశ్రీ జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రి

  జులై 13, 2025 నిమిత్తము   ( nimittamu )     అర్థము      (విశేష్యము)  : కారణము; గుర్తు; చిహ్నము; శకునము    Meaning     (noun )  : a cause; omen; motive; sign; token      వాడుక / Usage       సూర్యాపేట పరిసర ప్రాంత రైతులు ధాన్యాన్ని విక్రయించే నిమిత్తం పెద్దమొత్తంలో మార్కెట్‌కు ధాన్యం తీసుకొచ్చారు .    Suryapet area farmers have brought huge stocks of grain to the market for sale.    మెదడుకు మేత / Food for thought      ముద్దులుగార భాగవతమున్ రచియించుచు పంచదారలో      నద్దితివేమొ గంటము మహాకవిశేఖర! మధ్య మధ్య ఆ      ట్లద్దక వట్టి గంటమున నట్టిటు గీచిన తాటియాకులో      పద్దెములందు ఈ మధురభావము లెచ్చటనుండి వచ్చురా?     -- కరుణశ్రీ జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రి

  జులై 10, 2025 వినువీధి   ( vinuveedhi )     అర్థము      (విశేష్యము)  : ఆకాశ మార్గం; ఆకాశం; స్వర్గం    Meaning     (noun )  : the sky; heavenly paths      వాడుక / Usage       వినువీధి లోని తారాకుమారీ  దరిజేరనౌనా ఈ చందమామ;  చేరువేకారా రేరాజుకు  ఆ తారక నవ్వునోయి నినుగనీ .     Will this moon ever be able to reach the stellar princess on the heavenly ways?  Come closer, wouldn't that star smile upon seeing you, the King of the Night?    మెదడుకు మేత / Food for thought      నేను సెక్యులర్ హేతువాదిని, నిబద్ధమైన జాతీయవాదిని, గర్వించే భారతీయుడిని — హిందూ మతోన్మాదులకైనా, ముస్లిం మతోన్మాదులకైనా సమానంగా ఇబ్బందికరంగా అనిపించే వ్యక్తిని.      -- జావేద్ అఖ్తర్

  జులై 09, 2025 రోదసి   ( rōdasi )     అర్థము      (విశేష్యము)  : మన్ను మిన్ను; భూమి ఆకాశం మధ్యన ఉన్న చోటు    Meaning     (noun )  : space; heaven and earth      వాడుక / Usage       గ్రహారాశులనధిగమించి ఘన తారల పధమునుంచి గగనాంతర రోదసి లో గంధర్వగోళగతుల దాటి .    Surmounting the planets, on the path of distant stars, crossing the inter stellar space of the heavenly spheres.    మెదడుకు మేత / Food for thought      వాళ్ళు తుపాకీ అంతా చెరిపేసే ఎరేజర్ అనుకుంటున్నారు, కానీ నిజానికి అది ఎన్నటికీ చెరగని శాశ్వత మార్కర్.      -- నరేంద్ర దాభోల్కర్ మెమోరియల్ లెక్చర్,  వరుణ్ గ్రోవర్

  జులై 08, 2025 వగ   ( vaga )     అర్థము      (విశేష్యము)  : విధానము; విచారము; విలాసము; మాయలు; శృంగార చేష్ట    Meaning     (noun )  : manner; sorrow; cunning pretence; amorous action      వాడుక / Usage       వగ లరాణివి నీవే సొగసు కాడను నేనే ఈడు కుదిరెను జోడు కుదిరెను మేడ దిగి రావే .    Amorous charms have you, debonair am I; age is ripe and our pair is right, cross the bounds of your palace, come meet me.    మెదడుకు మేత / Food for thought     మీరు నరేంద్ర అవ్వాలనే అనుకుంటే దాభోల్కర్ అవ్వండి (తర్వాత చెప్పకుండా చెప్పబడింది "అంతేగాని మోదీ కాదు")  .      -- వరుణ్ గ్రోవర్

  జులై 07, 2025 మందహాసము   ( manda-haasamu )     అర్థము      (విశేష్యము)  : చిరు (చిన్న) నవ్వు    Meaning     (noun )  : a light smile/laugh      వాడుక / Usage       ఎవ్వరికోసం ఈ మందహాసం ఒకపరి వివరించవే సొగసరి ఒకపరి వివరించవే .    For whom this sly smile? Will you not tell me once?    మెదడుకు మేత / Food for thought      పౌరుల వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు సంబంధించిన విషయాలపై భారత సుప్రీంకోర్టు వహిస్తున్న మౌనం విమర్శలకు అతీతం కాకూడదు .      -- కునాల్ కామ్రా

  జులై 06, 2025 మెదలు   ( medalu )     అర్థము      (క్రియ)  : కదులు; కొంచం చలించు; తిరుగు; సంచరించు    Meaning     (verb )  : to move/stir/wander      వాడుక / Usage       కదలలేవు మెదల లేవు పెదవి విప్పి పలుకలేవు ఉలి అలికిడి విన్నంతనే జల జలమని పొంగి పొరలు .    They neither move nor stir, open the mouth nor talk; beams and reveals it's layers to the notes of a chisel.    మెదడుకు మేత / Food for thought     పని చేయడమే పూజ అన్నారు తొలి ప్రధాని నెహ్రు, పూజ చేయడమే పని అన్నారు నేటి ప్రధాని మోడీ .      --  హిందీ హాస్య, రాజకీయ వ్యంగ్య కవి  సంపత్ సరళ్

  జులై 03, 2025 రెమ్మ   ( remma )     అర్థము      (విశేష్యము)  : చిన్న కొమ్మ    Meaning     (noun )  : a small branch/twig      వాడుక / Usage       ఆకులో ఆకునై, పువ్వులో పువ్వునై, కొమ్మలో కొమ్మనై, నునులేత రెమ్మ నై ఈ అడవి దాగిపోనా ఎటులైనా ఇచటనే ఆగిపోనా .     A leaf lost among leaves, a bloom lost among blooms, a branch lost among branches, a tender shoot new-born; shall I become one with this forest? Come what may, shall I stay?    మెదడుకు మేత / Food for thought      అంగీకారపు బీజంలోంచి మొలిచేవి భజన బాణీలే, కవిత మొలవాలంటే అసమ్మతపు నేలని చీల్చుకు రావాలి.      --  హిందీ హాస్య, రాజకీయ వ్యంగ్య కవి  సంపత్ సరళ్

  జులై 02, 2025 డెందము   ( ḍendamu )     అర్థము      (విశేష్యము)  : హృదయము; మనసు; ఊహ    Meaning     (noun )  : heart; mind; wish; desire      వాడుక / Usage       నీ అందమే శ్రీగంధమై నా డెంద మలరించే నీ రూపె దీపమ్మై ప్రియా నా చూపుల వెలిగించే .    Your beauty enamours my heart like a fine sandalwood; your shapely elegance, O my beloved, lights the pupil of my eyes.     మెదడుకు మేత / Food for thought     ఒక పక్క  విగ్రహాలు ఆకాశమంత ఎత్తుకు లేస్తున్నాయి,  మరో పక్క  ప్రజాస్వామ్యం పాతాళంలోకి మునిగిపోతోంది! రెప్పవాల్చకుండా అబద్ధాలాడే ఈ రోజుల్లో... నిత్యం అసత్యాలు పలికేవారికే 'సత్యహరిశ్చంద్ర' అవార్డులు లభిస్తున్నాయి!      --  హిందీ హాస్య, రాజకీయ వ్యంగ్య కవి  సంపత్ సరళ్