హిరణ్యము

 

ఆగష్టు 20, 2021

హిరణ్యము (hiraṇyamu)

    అర్థము

   (విశేష్యము): బంగారము; ధనము; వీర్యం; రేతస్సు

   Meaning

   (noun) : gold; wealth; sperm; semen

     వాడుక / Usage
  సర్వ సృష్టి హిరణ్యగర్భం నుంచి ఉద్భవించిందని ఉపనిషత్తులు బోధిస్తున్నాయి.
  Upanishads hold that all creation emanates from Hiranya Garbha (Golden womb/egg).

    మెదడుకు మేత / Food for thought

ధనమేరా అన్నిటికి మూలం ఆ ధనము విలువ తెలుసుకొనుట మానవ ధర్మం
ధనమేరా అన్నిటికి మూలం
మానవుడే ధనామన్నది స్రుజియించెనురా దానికి తానే తెలియని దాసుడాయెరా
ధనలక్ష్మిని అదుపులోన పెట్టినవాడే
గుణవంతుడు బలవంతుడు భగవంతుడురా
..ధనమేరా అన్నిటికి మూలం..
ఉన్ననాడు తెలివికలిగి పొదుపుచేయరా లేనినాడు ఒడలు వంచి కూడబెట్టరా
కొండలైన కరిగిపోవు కూర్చుని తింటే
హయ్యో కూలి పోవు కాపురాలు ఇది తెలియకుంటే..
ధనమేరా అన్నిటికీ మూలం
కూలివాని చెమటలో ధనమున్నదిరా
పాలికాపు కండల్లొ ధనమున్నదిరా
శ్రమజీవికి జగమంతా లక్శ్మీనివాసం
ఆ శ్రీదేవిని నిరశించుత తీరని ద్రొహం
ధనమేరా అన్నిటికి మూలం ఆ ధనము విలువ తెలుసుకొనుట మానవ ధర్మం
-- లక్ష్మీ నివాసం(1968), ఆరుద్ర (ఆగష్టు 31, 1925 - 1998)

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

పథము

  నవంబర్ 22, 2024 పథము  ( pathamu )     అర్థము      (విశేష్యము ) : మార్గము; త్రోవ; దారి    Meaning     (noun) : a path/road/way    వాడుక / Usage       స్వాగతించెను ప్రేమ పథం సాగినది ఇరువురి బ్రతుకు రథం .      As the path of love welcomes our chariot of life glides on .     మెదడుకు మేత / Food for thought      సా ర పు ధర్మమున్ విమల స త్యముఁ బాపముచేత బొంకుచేఁ      బా ర ముఁ బొందలేక చెడఁ బా ఱినదైన యవస్థదక్షు లె      వ్వా ర   లుపేక్షచేసి రది   వా రలచేటగుఁ గాని ధర్మ ని      స్తా ర కమయ్యు సత్య శుభ దా యక మయ్యును దైవ ముండెడున్ ( ధర్మం అధర్మం చేత ,  సత్యం అసత్యం చేత ఫలితాన్ని పొందలేని దుస్థితి కలిగినప్పుడు సమర్థులు ఉపేక్షించ కూడదు. అలా చేస్తే వారికే చేటు కలుగుతుంది, అంతేగాని ధర్మాన్ని రక్షించే, సత్యాన్ని స్థాపించి, మంచిని చేయుటకు దైవం ఉన్నది. )      -- మహాభారత ఉద్యోగపర్వం , తిక్కన (1205 - 1288)
Read more

మచ్చుతునక

  నవంబర్ 23, 2022 మచ్చుతునక  ( macchutunaka )       అర్థము      (విశేష్యము ): మచ్చు=వన్నె చూడటానికి వాడే రాయి/పలక; తునక=ముక్క; మంచి ఉదాహరణ; కొలమానం     Meaning     (noun) : touchstone    వాడుక / Usage సత్యజిత్ రాయ్ దర్శకత్వం వహించిన  చారులత, చలనచిత్రాలకే మచ్చుతునక . Satyajit Ray's Charulatha is a touchstone for good films.       మెదడుకు మేత / Food for thought ये चमन-ज़ार ये जमुना का किनारा ये महल ये मुनक़्क़श दर ओ दीवार ये मेहराब ये ताक़ इक शहंशाह ने दौलत का सहारा ले कर हम ग़रीबों की मोहब्बत का उड़ाया है मज़ाक़ मेरी महबूब कहीं और मिला कर मुझ से ఈ ఉద్యానవనం ఈ యమునాతటి ఈ మహల్ ఈ నగిషీ చెక్కిన తలుపులు ఆ ప్రహారాలు ఈ తోరణాలు ఈ గూడులు ఒక షహెన్షా ధనోన్మత్తుడై  భాండార వృష్టితో మాబోటి పేదల ప్రేమను చేసాడు పరిహాసం  ఓ నా ప్రియతమా నన్ను వేరే ఇంకెక్కడైనా కలుస్తూ ఉండు -- సాహిర్ లుధియాన్వీ  (మార్చ్ 8, 1921 - 1980)
Read more

తెరువరి

  మే 23, 2025 తెరువరి  ( teruvari )     అర్థము    (విశేషణము)  : దారిన నడచు వాడు; బాటసారి    Meaning    (noun) : a wayfarer; traveller      వాడుక / Usage      ఎండ నుంచి ఉపశమనం.. తెరువరులకు మజ్జిగ పంపిణి .     Respite from the heat.. buttermilk for travellers.    మెదడుకు మేత / Food for thought       ధనము కూడబెట్టి  ధర్మంబు చేయక      తాను తినక లెస్స దాచుగాక      తేనెటీగ గూర్చి తెరువరి కియ్యదా      విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.     ( తేనెటీగ ఎంతో కష్టపడి సంపాదించి దాచుకున్న తేనెను ఎవడో దారిన పోయేవాడు తన్నుకు పోయినట్లు, కూడ బెట్టిన ధనాన్ని తినక పోయినా, ధర్మం చేయక పోయినా, ఆ ధనాన్ని ఎవడో ఒకడు దోచుకుంటాడు)     -- వేమన (1367 - 1478)
Read more