జాయా

 

మార్చి  25, 2022

జాయా (jāyā)

    అర్థము

   (విశేష్యము): మరో జన్మ ఇచ్చేది (సంతానం ద్వారా); భార్య;  

   Meaning

   (noun) : one who gives progeny; wife

   వాడుక / Usage
    అతడు జాయా సహితుడై ప్రేమయాత్రలకు వెళ్ళాడు.
    He went on honeymoon with his wife.

   మెదడుకు మేత / Food for thought

    మాతా నాస్తి, పితా నాస్తి, నాస్తి బంధు సహోదర, 
    అర్ధం నాస్తి గృహం నాస్తి, తస్మాత్ జాగృత, జాగృత
    కామ క్రోధంచ లోభంచ దేహే తిష్టంతి తస్కరాః
    ఙ్ఞాన రత్నాపహారాయ తస్మాత్ జాగృత జాగృత
    ఆశయాబధ్ధతే లోకా కర్మణా బహుచింతయా
     అయుక్షీణం నజానాతి తస్మాత్ జాగృత జాగృత
    జన్మ దుఃఖం జరా దుఃఖం జాయా దుఃఖం పునహ్పునః
    సంసార సాగరం దుఃఖం తస్మాత్ జాగృత జాగృత

    (తల్లి, తండ్రి , బంధువులూ సహోదరులూ, ధనమూ, గృహమూ అసత్యాలు. కామమూ, క్రోధమూ, లోభమూ అనేవి శరీరంలో తిష్ఠ వేసుకుని ఉండే దొంగలు. ఈ దొంగలు ఙ్ఞానమనే రత్నాన్ని దొంగిలించుకొని పోతాయి. ఈ లోకమంతా ఆశ అనే పాశంతో కట్టబడి ఉన్నవి. మన పనులూ బాధలలో ముణిగి, మన అయువు క్షీణిస్తున్నదనే తెలుసుకోము. మనిషి పుట్టుకే దుఖహేతువు, అట్లాగే ముసలితనమూ, భార్యా, మాటిమాటికీ జన్మజన్మకీ వచ్చే సంసారసాగరమూ ఇవన్నీదుఖహేతువులే. తెలుసుకో, మెళుకువగా ఉండు)

    -- శ్లోకచతుష్టయం, ఆది శంకరాచార్య 

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

పథము

  నవంబర్ 22, 2024 పథము  ( pathamu )     అర్థము      (విశేష్యము ) : మార్గము; త్రోవ; దారి    Meaning     (noun) : a path/road/way    వాడుక / Usage       స్వాగతించెను ప్రేమ పథం సాగినది ఇరువురి బ్రతుకు రథం .      As the path of love welcomes our chariot of life glides on .     మెదడుకు మేత / Food for thought      సా ర పు ధర్మమున్ విమల స త్యముఁ బాపముచేత బొంకుచేఁ      బా ర ముఁ బొందలేక చెడఁ బా ఱినదైన యవస్థదక్షు లె      వ్వా ర   లుపేక్షచేసి రది   వా రలచేటగుఁ గాని ధర్మ ని      స్తా ర కమయ్యు సత్య శుభ దా యక మయ్యును దైవ ముండెడున్ ( ధర్మం అధర్మం చేత ,  సత్యం అసత్యం చేత ఫలితాన్ని పొందలేని దుస్థితి కలిగినప్పుడు సమర్థులు ఉపేక్షించ కూడదు. అలా చేస్తే వారికే చేటు కలుగుతుంది, అంతేగాని ధర్మాన్ని రక్షించే, సత్యాన్ని స్థాపించి, మంచిని చేయుటకు దైవం ఉన్నది. )      -- మహాభారత ఉద్యోగపర్వం , తిక్కన (1205 - 1288)
Read more

మచ్చుతునక

  నవంబర్ 23, 2022 మచ్చుతునక  ( macchutunaka )       అర్థము      (విశేష్యము ): మచ్చు=వన్నె చూడటానికి వాడే రాయి/పలక; తునక=ముక్క; మంచి ఉదాహరణ; కొలమానం     Meaning     (noun) : touchstone    వాడుక / Usage సత్యజిత్ రాయ్ దర్శకత్వం వహించిన  చారులత, చలనచిత్రాలకే మచ్చుతునక . Satyajit Ray's Charulatha is a touchstone for good films.       మెదడుకు మేత / Food for thought ये चमन-ज़ार ये जमुना का किनारा ये महल ये मुनक़्क़श दर ओ दीवार ये मेहराब ये ताक़ इक शहंशाह ने दौलत का सहारा ले कर हम ग़रीबों की मोहब्बत का उड़ाया है मज़ाक़ मेरी महबूब कहीं और मिला कर मुझ से ఈ ఉద్యానవనం ఈ యమునాతటి ఈ మహల్ ఈ నగిషీ చెక్కిన తలుపులు ఆ ప్రహారాలు ఈ తోరణాలు ఈ గూడులు ఒక షహెన్షా ధనోన్మత్తుడై  భాండార వృష్టితో మాబోటి పేదల ప్రేమను చేసాడు పరిహాసం  ఓ నా ప్రియతమా నన్ను వేరే ఇంకెక్కడైనా కలుస్తూ ఉండు -- సాహిర్ లుధియాన్వీ  (మార్చ్ 8, 1921 - 1980)
Read more

తెరువరి

  మే 23, 2025 తెరువరి  ( teruvari )     అర్థము    (విశేషణము)  : దారిన నడచు వాడు; బాటసారి    Meaning    (noun) : a wayfarer; traveller      వాడుక / Usage      ఎండ నుంచి ఉపశమనం.. తెరువరులకు మజ్జిగ పంపిణి .     Respite from the heat.. buttermilk for travellers.    మెదడుకు మేత / Food for thought       ధనము కూడబెట్టి  ధర్మంబు చేయక      తాను తినక లెస్స దాచుగాక      తేనెటీగ గూర్చి తెరువరి కియ్యదా      విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.     ( తేనెటీగ ఎంతో కష్టపడి సంపాదించి దాచుకున్న తేనెను ఎవడో దారిన పోయేవాడు తన్నుకు పోయినట్లు, కూడ బెట్టిన ధనాన్ని తినక పోయినా, ధర్మం చేయక పోయినా, ఆ ధనాన్ని ఎవడో ఒకడు దోచుకుంటాడు)     -- వేమన (1367 - 1478)
Read more