నిమీలితము

 

ఏప్రిల్ 30, 2025

నిమీలితము (nimeelithamu)

   అర్థము

    (విశేషణము) : మూయబడినది; ఆస్తమించినది

  Meaning

   (adj) : closed; shut

    వాడుక / Usage

    అర్దనిమీలిత నేత్రముల యందు; తన్మనోగత సౌకుమార్యము, ఠీవి, రసజ్ఞత గోచరించుచుండెను.
    In the half closed eyes; the innate tenderness, splendour and aesthetic were evident.

  మెదడుకు మేత / Food for thought

    పయనించే..ఓ..ఓ.. ఓ... చిలుకా

    ఆ...ఆ....ఆ....ఆ...ఆ..
    పయనించే ఓ చిలుకా
    ఎగిరిపో..పాడైపోయెను గూడు

    పయనించే ఓ చిలుకా
    ఎగిరిపో..పాడైపోయెను గూడు
    పయనించే ఓ చిలుకా
    ఆ...ఆ...ఆ...ఆ...
 
    తీరెను రోజులు నీకీ కోమ్మకు...
    కోమ్మా ఈ గూడు వదలి
    తీరెను రోజులు నీకీ కోమ్మకు...
    కోమ్మా ఈ గూడు వదలి
    ఎవరికి వారే ఏదోనాటికి...
    ఎరుగము ఎటకో ఈ బదిలీ
    మూడు దినాల ముచ్చటయే..
    ఏ..ఏ..ఈ లోకంలో మన మజిలీ
    మూడు దినాల ముచ్చటయే..
    ఏ..ఏ..ఈ లోకంలో మన మజిలీ
    నిజాయితీగా ధర్మపథాన...
    నిజాయితీగా ధర్మపథాన....ధైర్యమే నీ తోడు
 
    పయనించే ఓ చిలుకా...
    ఎగిరిపో..పాడైపోయెను గూడు...
    పయనించే ఓ చిలుకా
    ఆ...ఆ...ఆ...ఆ..
 
    పుల్ల పుడక ముక్కున కరచి...
    గూడును కట్టితివోయి
    పుల్ల పుడక ముక్కున కరచి...
    గూడును కట్టితివోయి
    వానకు తడిసిన నీ బిగి రెక్కలు...
    ఎండకు ఆరినవోయి
    ఫలించ లేదని చేసిన కష్టం..
    మదిలో వేదన వలదోయి
    ఫలించ లేదని చేసిన కష్టం..
    మదిలో వేదన వలదోయి
    రాదోయి సిరి నీ వెను వెంట..
    త్యాగమే నీ చేదోడు
 
    పయనించే ఓ చిలుకా...
    ఎగిరిపో..పాడైపోయెను గూడు...
    పయనించే ఓ చిలుకా
    ఆ...ఆ...ఆ...ఆ..

    మరవాలి నీ కులుకుల నడలే...మదిలో నయగారాలే
    మరవాలి నీ కులుకుల నడలే...మదిలో నయగారాలే
    తీరని వేదన తీయని ముసుగే...శిరస్సున శింగారాలే....
    ఓర్వలేని ఈ జగతికి నీ పై...ఈ..ఈ..
    ఓర్వలేని ఈ జగతికి నీ పై...లేవే కనికారాలే
    కరిగి కరిగి కన్నీరై...
    కరిగి కరిగి కన్నీరై...కడతేరుటే నీ తల వ్రాలి

    పయనించే ఓ చిలుకా...
    ఎగిరిపో..పాడైపోయెను గూడు...
    పయనించే ఓ చిలుకా

    గోడుమని విలపించేరే ...
    నీ గుణం తెలిసిన వారు
    గోడుమని విలపించేరే ...
    నీ గుణం తెలిసిన వారు
    జోడుగ నీతో ఆడీ పాడీ...
    కూరుములాడిన వారు
    ఏరులైయే కన్నీరులతో...
    మనసారా దీవించేరే
    ఎన్నడో తిరిగి ఇటు నీ రాకా...
    ఎవడే తెలిసిన వారు

    పయనించే ఓ చిలుకా...
    ఎగిరిపో..పాడైపోయెను గూడు...
    పయనించే ఓ చిలుకా
    ఆ...ఆ...ఆ...ఆ...

    -- కుల దైవం (1960), సముద్రాల రాఘవాచార్య

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

పథము

  నవంబర్ 22, 2024 పథము  ( pathamu )     అర్థము      (విశేష్యము ) : మార్గము; త్రోవ; దారి    Meaning     (noun) : a path/road/way    వాడుక / Usage       స్వాగతించెను ప్రేమ పథం సాగినది ఇరువురి బ్రతుకు రథం .      As the path of love welcomes our chariot of life glides on .     మెదడుకు మేత / Food for thought      సా ర పు ధర్మమున్ విమల స త్యముఁ బాపముచేత బొంకుచేఁ      బా ర ముఁ బొందలేక చెడఁ బా ఱినదైన యవస్థదక్షు లె      వ్వా ర   లుపేక్షచేసి రది   వా రలచేటగుఁ గాని ధర్మ ని      స్తా ర కమయ్యు సత్య శుభ దా యక మయ్యును దైవ ముండెడున్ ( ధర్మం అధర్మం చేత ,  సత్యం అసత్యం చేత ఫలితాన్ని పొందలేని దుస్థితి కలిగినప్పుడు సమర్థులు ఉపేక్షించ కూడదు. అలా చేస్తే వారికే చేటు కలుగుతుంది, అంతేగాని ధర్మాన్ని రక్షించే, సత్యాన్ని స్థాపించి, మంచిని చేయుటకు దైవం ఉన్నది. )      -- మహాభారత ఉద్యోగపర్వం , తిక్కన (1205 - 1288)
Read more

మచ్చుతునక

  నవంబర్ 23, 2022 మచ్చుతునక  ( macchutunaka )       అర్థము      (విశేష్యము ): మచ్చు=వన్నె చూడటానికి వాడే రాయి/పలక; తునక=ముక్క; మంచి ఉదాహరణ; కొలమానం     Meaning     (noun) : touchstone    వాడుక / Usage సత్యజిత్ రాయ్ దర్శకత్వం వహించిన  చారులత, చలనచిత్రాలకే మచ్చుతునక . Satyajit Ray's Charulatha is a touchstone for good films.       మెదడుకు మేత / Food for thought ये चमन-ज़ार ये जमुना का किनारा ये महल ये मुनक़्क़श दर ओ दीवार ये मेहराब ये ताक़ इक शहंशाह ने दौलत का सहारा ले कर हम ग़रीबों की मोहब्बत का उड़ाया है मज़ाक़ मेरी महबूब कहीं और मिला कर मुझ से ఈ ఉద్యానవనం ఈ యమునాతటి ఈ మహల్ ఈ నగిషీ చెక్కిన తలుపులు ఆ ప్రహారాలు ఈ తోరణాలు ఈ గూడులు ఒక షహెన్షా ధనోన్మత్తుడై  భాండార వృష్టితో మాబోటి పేదల ప్రేమను చేసాడు పరిహాసం  ఓ నా ప్రియతమా నన్ను వేరే ఇంకెక్కడైనా కలుస్తూ ఉండు -- సాహిర్ లుధియాన్వీ  (మార్చ్ 8, 1921 - 1980)
Read more

మలిసంజ

  ఆగష్టు 01, 2025 మలిసంజ  ( malisanja )     అర్థము    (విశేష్యము)  : మరుసటి సంధ్య; దినములో రెండో సంధ్య; సాయం సంధ్య    Meaning    (noun) : evening time; eventide; time during sunset      వాడుక / Usage       మలిసంజ వెలుగుల్లో నారింజరంగుల్లో, కురిసేటి పగడాల వడగళ్ళు మల్లెపువ్వా కాదు, మరుల మారాణి, బంతిపూవా పసుపు కాలిపారాణి.     As the Sun sets in orange hues, crimson you turn; is that a jasmine? no, it's Rathi Devi herself; is that marigold? no, but turmeric paste on your feet.      మెదడుకు మేత / Food for thought       చుట్టములు గాని వారలు       చుట్టములము నీకటంచు సొంపు దలిర్పన్‌       నెట్టుకొని యాశ్రయింతురు       గట్టిగ ద్రవ్యంబు గలుగ గదరా సుమతీ      ( ధనము కలిగిన యెడల ఏ సంబంధంలేని వారు కూడ, ఆ ధనము మీది ఆశతో, లేని సంబంధము కలుపుకొని మన కూడా ఉంటారు )      -- బద్దెన
Read more