రోజుకో తెలుగు పదం

  జులై 21, 2023 మూర్ధజ     ( mūrdhaja )       అర్థము      (విశేష్యము ): తలనుంచి పుట్టునది; తల వెట్రుక; కేశము     Meaning     (noun) : hair     వాడుక / Usage     రాజకీయాలలో  మూర్ధజాలు పండిపోయిన నేతలు మతంపేరుతో మనల్ని వేరు చేయడానికి వస్తున్నారు.     Politically savvy and ripe (in hair) leaders are coming to divide us in the name of religion.     మెదడుకు మేత / Food for thought           అసమ్భవం హేమమృగస్య జన్మ        తథాపి రామో లులుభే మృగాయ ।        ప్రాయః సమాపన్నవిపత్తికాలే        ధియోఽపి పుంసాం మలినా భవన్తి॥ ( సృష్టిలో బంగారు జింకయొక్క పుట్టుక అనునది సంభవము కానిది. అయినప్పటికి సకలసద్గుణసంపన్నుడైన రాముడు కూడా ఆ బంగారు జింక కొరకు ఆశ పడ్డాడు. ఆపదలు సంభవించాలని ఉన్నప్పుడు, మేధావులయొక్క, అనగా సదసద్వివేకము కలవారియొక్క బుద్ధులు కూడా వివేకరహితములై, మలినమవుతాయి. ఎప్పుడైనా, ...

  జులై 20, 2023 నెఱపించు     ( nerapinchu )       అర్థము      (క్రియ ):  ప్రకటించు; వెల్లడించు     Meaning     (verb) : announce; declare     వాడుక / Usage     నెఱపించిన ప్రణాళికలు మర్చిపోయిన ప్రమాణాలు రంజుగా మందు సీసాలు ఎన్నికలు వస్తున్నాయోచ్!     Declared manifestos, forgotten promises, overflowing liquor, hurrah elections are here!     మెదడుకు మేత / Food for thought           వార్ధకం వయసా నాస్తి మనసా నైవ తద్భవేత్‌ ।           సంతతోద్యమ శీలస్య నాస్తి వార్ధక పీడనమ్‌ ।। ( వార్థక్యం అనేది వయస్సు చేత మాత్రమే ,  మనస్సు చేత కాదు. దాని నుండి కూడా ఉద్భవించ రాదు. ఎల్లప్పుడూ శ్రమించే వానికి ముసలితనపు పీడ ఉండదు . )           -- నరసింహ సుభాషితం

  జులై 19, 2023 ఘటించు     ( ghatinchu )       అర్థము      (క్రియ ): ఆచరించు; కలిగించు; సంభవించు     Meaning     (verb) : to happen; occur     వాడుక / Usage     వ్యక్తుల గురించి కాకుండా అంశాల గురించి మాట్లాడే రోజు ఘటించాలంటే ఏమి చెయ్యాలి?     What needs to be done for an issue based discussion to occur rather than individual focused?     మెదడుకు మేత / Food for thought జలబిందు నిపాతేన క్రమశః పూర్యతే ఘటః ।   స హేతుః సర్వ విద్యానాం ధర్మస్య చ ధనస్య చ ॥ ( నీటి బిందువులు ఒక్కటొక్కటిగా పడుతూ ఉండడం వలన క్రమం గా కుండ నిండుతుంది. ధనం కూడబెట్టడానికీ, ధర్మాన్ని ఆచరించడం లోనూ, సర్వవిద్యలనీ అభ్యసించడానికీ కూడా అదియే హేతువై వర్తిస్తుంది. వాటిని క్రమ పద్ధతిలో అభివృద్ధినొందించాలి. )           -- హితోపదేశము

  జులై 18, 2023 మృష     ( mṛisha )       అర్థము      (విశేష్యము ): బొంకు; అసత్యము; అబద్ధము     Meaning     (noun) : untruth; falsehood     వాడుక / Usage     మరుగునబడిన నిజాల మీద ముసుగులు తొలగిన మృషాల మీద స్వేచ్ఛగా విహరించే మృగాల నుండి రాజకీయాలను కాపాడతరమా?     Is it possible to save politics from the beasts that ride openly on untruths trampling on truth?     మెదడుకు మేత / Food for thought స్వభావం న జహాత్యేవ సాధురాపద్గతోపి సన్ । కర్పూరోపావకస్పృష్టోసౌరభం లభతేతరం ।। ( కర్పూరానికి నిప్పు తగిలినంతనే అది తన స్వాభావిక సిద్ధమైన సువాసనని కోల్పోదు సరి కదా, తన సువాసనలని మరింత ఎక్కువగా ఆ ప్రదేశమంతా విస్తరింపజేస్తుంది.  అదే విధముగా మంచి వారు సాధు జనులు కూడా తమ స్వభావ సిద్ధమైన మంచితనాన్ని, సహాయ ప్రకృతిని వారికి ఆపద కలిగినంత మాత్రాన వదలిపెట్టరు. అట్టి వారు ఎల్లప్పుడూ, పరులకు ఉపయోగ కారకులుగానే ఉంటారు. )           -- నరసింహ సుభాషితం

  జులై 17, 2023 ఎత్తికోలు     ( etti-kōlu )       అర్థము      (విశేష్యము ): సంకల్పము; ప్రయత్నము; కోరిక     Meaning     (noun) : endeavour; effort; intention; wish     వాడుక / Usage     రాష్ట్రంలో అర్థవంతమైన రాజకీయాలు ఎత్తికోలుగా మిగలవలిసిందేనా?     Are meaningful politics in the state destined to remain a mere wish?     మెదడుకు మేత / Food for thought పద్మాకరం దినకరో వికచీ కరోతి చంద్రో వికాసయతి కైరవ చక్రవాలమ్‌ । నాభ్యర్థితో జలధరో-పి జలం దదాతి సంతః స్వయం పరహితే విహితాభియోగాః ॥   (ఏ ప్రార్థనా లేకుండానే సూర్యుడు తామర కొలనును వికసింపచేస్తున్నాడు. ఎలాంటి అభ్యర్థనా చేయకుండానే చంద్రుడు కలువలకు జీవాన్నిస్తున్నాడు. అడగకుండానే మేఘుడు వర్షాన్ని కురిపిస్తున్నాడు. సత్పురుషుల నడవడి కూడా ఇలాగే ఉంటుంది. తమని ఎవరూ అడగకుండానే వారు ఇతరులకి హితం కలిగే పనులకు పూనుకుంటారు.)          -- భర్తృహరి సుభాషితం

  జులై 14, 2023 కీలకము     ( kīlakamu )       అర్థము      (విశేష్యము ): మేకు; మర్మము; కిటుకు; కీలు     Meaning     (noun) : pin, nail, wedge; key to a puzzle; secret     వాడుక / Usage ' పాటలో ఒక కీలకమైన పదాన్నిరసవత్తరంగా పాడడం కూడా ఇలాంటి ఫలితాన్నిస్తుంది '. Singing a key word in the song soulfully also gives the same result .     మెదడుకు మేత / Food for thought ఈనాటి ఈ హాయి..ఈ..ఈ..ఈ.. కల కాదోయి నిజమోయి.. ఈనాటి ఈ హాయి..ఈ..ఈ..ఈ.. కల కాదోయి నిజమోయి.. ఈనాటి ఈ హాయి.. నీ ఊహతోనే పులకించి పోయే ఈ మేను నీదోయి..ఈ..ఈ..ఈ.. నీ ఊహతోనే పులకించి పోయే ఈ మేను నీదోయి..ఈ..ఈ..ఈ.. నీ కోసమే ఈ అడియాశలన్ని నా ధ్యాస నా ఆశ నీవే సఖా ఈనాటి ఈ హాయి..ఈ..ఈ..ఈ కల కాదోయి నిజమోయి.. ఈనాటి ఈ హాయి..  ఏ నోము ఫలమో ఏ నోటి వరమో ఈ ప్రేమ జవరాలా..ఆ..ఆ..ఆ.. ఏ నోము ఫలమో ఏ నోటి వరమో ఈ ప్రేమ జవరాలా..ఆ..ఆ..ఆ.. మనియేములే ఇక విరితావిలీల మన ప్రేమ కెదురేది లేదే సఖి.. ఈనాటి ఈ హాయి..ఈ..ఈ..ఈ కల కాదోయి నిజమోయి.. ఈనాటి ఈ హాయి.. ఊగేముల...

  జులై 13, 2023 వైఖరి     ( vaikhari )       అర్థము      (విశేష్యము ): విధము; ధోరణి; వాక్కు     Meaning     (noun) : appearance; manner     వాడుక / Usage ' మనం పక్షపాత వైఖరిని వదిలి చూస్తే, కొత్త పాటల్లో కూడా ఇలా మరచిపోలేని అనుభూతుల్ని సృష్టించే పాటలు చాలా ఉన్నాయి '. If we look impartially even some new songs encase unforgettable feelings .     మెదడుకు మేత / Food for thought ఎవరో రావాలి.. నీ హృదయం.. కదిలించాలి నీ తీగలు.. సవరించాలి నీలో రాగం.. పలికించాలి మూల దాగి ధూళి మూగి... మూగవోయిన మధుర వీణ.. మూల దాగి ధూళి మూగి... మూగవోయిన మధుర వీణ.. మరిచి పోయిన మమత లాగ... మరిచి పోయిన మమత లాగ... మమతలుడిగిన మనసు లాగ మాసిపో.. తగునా... ఎన్ని పదములు నేర్చినావో... ఎన్ని కళలను దాచినావో.. ఎన్ని పదములు నేర్చినావో... ఎన్ని కళలను దాచినావో.. కొనగోట మీటిన చాలు... కొనగోట మీటిన చాలు... నీలో కోటి స్వరములు పలుకును.. రాచనగరున వెలసినావు... రస పిపాసకు నోచినావు రాచనగరున వెలసినావు... రస పిపాసకు నోచినావు శక్తి మరచి....

  జులై 12, 2023 అనుభూతి     ( anubhuthi )       అర్థము      (విశేష్యము ): సుఖదుఃఖాలు పొందుట; ప్రత్యక్ష మరియు పరోక్ష ప్రమాణములు వల్ల కలిగే జ్ఞానము; అనుభవము     Meaning     (noun) : feeling; knowledge gained from direct/indirect proof/truth; experience     వాడుక / Usage 'సినిమా ప్రేక్షకుడికి “అనుభూతి” కావాలి. అది అతికొద్దిసేపట్లో అందాలి'. A person watching a movie looks for an experience . In a short time.     మెదడుకు మేత / Food for thought కాదు సుమా కల కాదు సుమా కాదు సుమా కల కాదు సుమా అమృత పానమును అమర గానమును అమృత పానమును అమర గానమును గగన యానమును కల్గినట్లుగా గాలినితేలుచూ సోలిపోవుటిది కాదు సుమా కల కాదు సుమా ప్రేమలు పూచే సీమల లోపల ప్రాణాలు పూచె సీమల లోపల వలపులు పారే సెలయేరులలో తేటి పాటలను తెలియాడితిని కాదు సుమా కల కాదు సుమా కన్నె తారకాల కలగానముతో కన్నె తారకాల కలగానముతో వెన్నెల చేరుల ఉయ్యాలలో ఓ... ఓ... ఓహో... ఓ... ఓ... ఓహో.. వెన్నెల చేరుల ఉయ్యాలలో ఉత్సాహముతో ఊగుచుండుటిది కాదు సుమా కల క...

  జులై 11, 2023 దృక్కోణము     ( drukkonamu )       అర్థము      (విశేష్యము ):  దృక్కు=కన్ను (బుద్ధి), కోణము=మూల;   దృష్టితీరు; పరిశీలించు పద్ధతి     Meaning     (noun) : perspective     వాడుక / Usage 'తెలుగు పాట యాభై ఐదేళ్ళ పరిణామాన్ని ముచ్చటైన మూడు దృక్కోణాల నుంచి పరిశీలించటం మా లక్ష్యం'. We intend to examine the 55 year change of Telugu film song from 3 perspectives .     మెదడుకు మేత / Food for thought సిగలోకి విరులిచ్చి  చెలినొసట తిలకమిడి సిగపూవు వాడకనే చెలిబ్రతుకు వాడెనయ్యా పరువానికి బలవంతాన పగ్గాలే వేస్తావా మనసుమూసి మమతలు రోసి మనుగడ మసి చేస్తావా తనువు చిక్కి శల్యంబైనా వలపులణిగి పోయేనా ఇరవైలో అరవై వయసు ఎవరికైన వచ్చేనా ఎవరికైనా వచ్చేనా          తీయనైన జీవితాన  చేదువిషంతాగేవా తోడునీడగా ఒకరుండి ఏకాకిగ బ్రతికేవా కోరినది చేతికిచిక్కి ఆరుతున్నదొక దీపం కోరినదిచేతికిరాక ఆరకున్నదొక తాపం ఆరుకున్నదొక తాపం         అంధు...

  జులై 10, 2023 ఈసడము     ( īsaḍamu )       అర్థము      (విశేష్యము ): నింద; అపవాదు; అసహ్య భావము     Meaning     (noun) : blame; disrepute     వాడుక / Usage ఒకప్పుడు చలం సాహిత్యాన్ని ఈసడించుకుని ఎవరికీ కనపడకుండా దాచేవారు. There was a time when Chalam's writings were castigated and hidden .     మెదడుకు మేత / Food for thought హాయి హాయిగా జాబిల్లి తొలి రేయి వెండి దారాలల్లి మందు జల్లి నవ్వ సాగే ఎందుకో మత్తు మందు జల్లినవ్వసాగే ఎందుకో తళతళ మెరిసిన తారక ! వెలుగుల వెన్నెల దారుల ! కోరిపిలిచెను - తనదరి చేరగా ! మదిపరచెను - తీయని కోరిక విరిసిన హృదయమె వీణగా ! మధురసముల కొసరిన వేళలా ! తొలి పరువం తొలికెడు సోయగం ! కని పరవశ మందెను మానసం     -- వెలుగు నీడలు, శ్రీశ్రీ (ఏప్రిల్ 30, 1910 - 1983)

  ఆగష్టు 08, 2023 మిన్ను      ( minnu )       అర్థము      (విశేష్యము ): ఆకాశము; గగనము     Meaning     (noun) : sky; heaven    వాడుక / Usage 'తాను నేను మొయిలు మిన్ను  తాను నేను కలువ కొలను'. She and I are cloud high and sky, she and I are lily fond and pond.     మెదడుకు మేత / Food for thought ...ఆమె రెక్కలు కత్తిరించి ఆపై ఎగరడం రానందుకు ఆమెనే నిందిస్తారు.  -- ది సెకండ్ సెక్స్, సైమన్ డి బ్యువొయిర్  (జనవరి 09, 1908 - 1986)

  జులై 07, 2023 పసిడి     ( pasiḍi )       అర్థము      (విశేష్యము ): బంగారు; ధనము     Meaning     (noun) : gold(en); wealth     వాడుక / Usage 'చిన్ని మనసులోని పువ్విలా పసిడి వన్నెలోని నవ్వులా లేత పెదవిపైన ముత్యమై మెరిసే'. The flower in the tiny heart, dazzled as a pearl on my tender lips like a golden hued smile .     మెదడుకు మేత / Food for thought జీవితాన్ని పూర్తిగా బుద్ధి పూర్వకంగా జీవించు - కొత్త ఆలోచనలు అభిప్రాయాల ఉత్తేజంతో; అసాధారణమైన విషయాల ప్రణయంలో ఉన్న మత్తులో.  -- ఎర్నెస్ట్ హెమింగ్‌వే  (జులై 21, 1899 - 1961)

  జులై 06, 2023 చెర     ( chera )       అర్థము      (విశేష్యము ): కారాగారము;  నిర్భంధము; కష్టము     Meaning     (noun) : prison; confinement; travails    వాడుక / Usage 'ఏకాంతాల చెరలో స్వేచ్ఛగా ఊహలే ఎన్నో కొంటె కథలే చెప్పగా'. Free in the confines of solitude, as imagination takes flight in numerous naughty stories .     మెదడుకు మేత / Food for thought ఇద్దరు మనుషులు ప్రేమించుకుంటే, దానికి సుఖాంతం ఉండదు. -- ఎర్నెస్ట్ హెమింగ్‌వే  (జులై 21, 1899 - 1961)

  జులై 05, 2023 ఆదమరపు     ( āda marapu )       అర్థము      (విశేష్యము ):  పరధ్యానం; పరాకు; నిర్లక్ష్యం; ఏమరుపాటు     Meaning     (noun) : distracted; lack of care    వాడుక / Usage 'ఆ ఆదమరపులోన ఈడు సతమతమే అయ్యే; పాలబుగ్గలోని తళుకులే వెన్నుపూసలోన వణుకులై'. In that pubescent distraction, the age sighs; twinkle in the  nubile cheeks, send shivers down the spine .     మెదడుకు మేత / Food for thought ప్రతి మనిషి జీవితం ఒకేలా ముగుస్తుంది. కానీ వారు బ్రతికి ఉన్నప్పుడు ఎలా ప్రవర్తించారు ఏమి చేసారు ఎలా మరణించారు దేనికోసం త్యాగం చేసారు అనే దానిబట్టే మనిషి మనిషికి మధ్య వ్యత్యాసం చూడవచ్చు. -- ఎర్నెస్ట్ హెమింగ్‌వే  (జులై 21, 1899 - 1961)

  జులై 04, 2023 తమకము     ( tamakamu )       అర్థము      (విశేష్యము ): విరహము; మోహము; తహతహ; త్వర     Meaning     (noun) : love; ardour; eagerness; haste; desire    వాడుక / Usage 'ఎదో మైకమే ముద్దుగా మైమరపించు మాయే చేయగా, అణువణువు అలజడి రేగి తమకంలో తేల్చుతుంటే'. O the intoxication, lovingly  enthrals  in  raptures; all of me bobs in waves of  eager desire.     మెదడుకు మేత / Food for thought నీ పక్కవాళ్లకన్నా నువ్వు గొప్ప అవ్వడం పెద్ద ఘనత ఏమీ కాదు; అసలైన ఘనత ఏమిటంటే - నీ పూర్వపు నువ్వుకన్నా నువ్వు ఇప్పుడు ఉన్నతమవ్వడమే. -- ఎర్నెస్ట్ హెమింగ్‌వే  (జులై 21, 1899 - 1961)

  జులై 03, 2023 ఊసు     ( ūsu )       అర్థము      (విశేష్యము ): కాలక్షేపము; కబుర్లు; కంటి పుసుకు/కలక     Meaning     (noun) : leisurely talk; eye secretion    వాడుక / Usage 'ఆరాటాల ఒడిలో (వ్రా)ఆలుతూ ప్రాణమే..ఊరించే ఊసులు ఎన్నో ఉడికిస్తూ చంపుతుంటే'. Heart resting in the bosom of anxiety...enticing sweet nothings tantalise and taunt.     మెదడుకు మేత / Food for thought వ్రాయడం అంత గొప్ప పనేమీ కాదు. నువ్వు చేసేదల్లా టైప్ రైటర్ ముందు కూచోడం గుండె గాటు పెట్టుకుని రక్తం కారానివ్వడమే. -- ఎర్నెస్ట్ హెమింగ్‌వే  (జులై 21, 1899 - 1961)

  ఆగష్టు 07, 2023 అన్వేషణ      ( anveshana )       అర్థము      (విశేష్యము ): వెతుకుట; పరిశీలన     Meaning     (noun) : search; enquiry; investigation    వాడుక / Usage 'రహస్య భారతంలో నా ఆధ్యాత్మిక అన్వేషణ ' పాల్ బ్రంటన్ యొక్క ఉదాత్త రచన. 'A search in secret India' is a seminal work of Paul Brunton.     మెదడుకు మేత / Food for thought కావాలంటే గ్రంథాలయాలకు తాళాలు వేసుకోండి. కానీ ఏ తలుపుతోగానీ, తాళంతోగాని, గొళ్లెంతోగాని నువ్వు నా మనస్సు యొక్క స్వేచ్ఛను బంధించలేవు.  -- ఏ రూమ్ ఆఫ్ వన్స్ ఓన్, వర్జీనియా వుల్ఫ్  (జనవరి 25, 1882 - 1941)

  ఆగష్టు 04, 2023 మిడిసిపాటు      ( miḍisi-pāṭu )       అర్థము      (విశేష్యము ): గర్వము; త్రుళ్ళుట; అహంకారం     Meaning     (noun) : pride; haughtiness; exultation; bouncing    వాడుక / Usage కుందేలు, తాబేలు - ర‌న్నింగ్ రేస్‌; మిడిసిపాటు భంగపాటే - ఈ తరానికి తెలియాల్సిన నీతి. Hare, tortoise - running race; pride is downfall - moral for this generation.     మెదడుకు మేత / Food for thought మగవాడు దగ్గర ఉండి కూడా చూడలేనిది ఆడవారు దూరం నుంచే పసిగట్టగలగడానికి కారణం ఏంటో? -- ది రిటర్న్ ఆఫ్ ది నేటివ్, థామస్ హార్డీ (జూన్ 02, 1840 - 1928)

  ఆగష్టు 03, 2023 దర్పము      ( darpamu )       అర్థము      (విశేష్యము ): గర్వము; అంతర్మదం; కస్తూరి     Meaning     (noun) : pride; arrogance; anger; musk    వాడుక / Usage దుర్యోధనుడి దర్పము చూడాలంటే ఎన్టీఆర్ అభినయం చూడవలసిందే. NTR's portrayal of Duryodhana's arrogance is a sight to behold.     మెదడుకు మేత / Food for thought మనమందరం జీవితంలో ప్రతీ రోజూ నయవంచన చేస్తూ, సందిగ్ధంగా మాట్లాడుతూ, అసత్యాలు పలుకుతూ ఉండాలి; లేకపోతే సామజిక వ్యవస్థ మొదటి రోజే కూలిపోతుంది. ఎలాగైతే బట్టలు వేసుకోవాలో అలాగే నలుగురి ముందూ నటించవలసిందే. అదే ఉత్తమం. -- ఓ.హెన్రీ  (సెప్టెంబర్ 11, 1862 - 1910)