రోజుకో తెలుగు పదం

  మార్చ్ 01, 2023 మలయిక       ( malayika )       అర్థము      (విశేష్యము ): విహారము; వాహ్యాళి; షికారు     Meaning     (noun) : rambling; walking for pleasure; excursion    వాడుక / Usage   వరుడి బిగి కౌగిలిలో మనసు మలయింపగా మరుడి మత్తులో మురిసిపోయింది .  Tight embrace of beloved, heart roving, she was ecstatic in Cupid's desire.          మెదడుకు మేత / Food for thought అస్మాన్ సాధు విచింత్య సంమ్యమధనాన్ ఉచ్ఛైః కులంచాత్మనః త్వైయస్యాః కథమప్యబాంధవ కృతాం స్నేహ ప్రవృత్యించతాం సామాన్య ప్రతిపత్తి పూర్వక మిదం దారేషు దృశ్యాత్వయా భాగ్యా యత్త మతః పరం నఖలుత ద్వాత్యం వధూబంధుభిః (నీకన్న సంయమ ధనులము, సాధువులము అయిన మేము అన్నివిధాలుగా పెద్దలమని భావించి మేం చెప్పే ఈ మాటలు విను. మీ ఇద్దరిమధ్య ఏర్పడిన ఈ స్నేహం అబాంధవ కృతం. అంటే మేం నిర్ణయించి చేసింది కాదు. మీ ఇద్దరూ ఇష్టపడి స్వేచ్ఛితంతో చేసుకున్నది. కాబట్టి ఈమెను నీ భార్యలందరిలోనూ సామాన్య ప్రతిపత్తి పూర్వకంగా స్వీకరించు - ఈ పద్యంలో...

  ఫిబ్రవరి 28, 2023 ఈరెండ       ( eerenda )       అర్థము      (విశేష్యము ): ఈరు (అల్పమైన) + ఎండ; లేత ఎండ     Meaning     (noun) : slight sunshine    వాడుక / Usage   భానుడు మబ్బు చాటునుంచి తొంగి చూడగా ఈరెండకు ఆమె చెక్కిళ్ళపై చిరుచెమట ముత్యంలా మెరిసింది .  As the Sun peeped from the clouds a drop of sweat glistened, on her cheek, in the sunshine.          మెదడుకు మేత / Food for thought వర్షోదక ముద్గిరతా శ్రవణాంతవిలంబినా కదంబేన | ఏకస్తనో2భిషిక్తో నృపసుత ఇవ యౌవరాజస్థః || (చెవిలోని మొగలి పువ్వు నుండి జారిన వర్షపుచుక్కతో అభిషేకించబడ్డ ఆమె స్తనము – యౌవరాజ్య పట్టాభిషిక్తుడైన యువరాజుకు లాగా ఉంది!) తిరుపతి వెంకటకవుల తెనిగింపు – కలికి చెవి మీద నిరుకొన్న కడిమిపువ్వు నుండి జాఱెడు వర్ష బిందువుల చేత దడుపబడుచున్నదీ పయోధరము రాచ బిడ్డ యభిషేకమొనరింప బడ్డ రీతి. -- మృచ్ఛకటికం, శూద్రకుడు (~అయిదవ శతాబ్దం)

  ఫిబ్రవరి 27, 2023 అడంగు       ( adangu )       అర్థము      (విశేష్యము ): పుట్టినచోటు; అణుగు; దాగు; కప్పబడు; గ్రామకరణాల లెక్కల పుస్తకం; గిట్టుబాటు ధర; పడవలో కూచోడానికి అడ్డుచెక్క; గమ్యస్థానం     Meaning     (noun) : originating place; humbled; conceal; hidden; accounts book; fair price; plank to sit on boat; terminus    వాడుక / Usage   అడంగు తెలియని ప్రయాణం సుడిగుండాల్లో చిక్కుకున్న జీవితం .  Life trapped in a whirlpool journeying to an unknown destination.          మెదడుకు మేత / Food for thought తెలుగు నాటకాలలో చిరస్మరణీయమైనది గయోపాఖ్యానం. చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహం గారు రచించిన ఈ నాటకం, ఆనాటి నుండి నేటి వరకూ నిత్యనూతనంగానే వర్ధిల్లుతోంది. ఒక చిన్న కథని బిగువైన నాటకంగా ఎలా తీర్చిదిద్దాలో గయోపాఖ్యానం నాటకాన్ని చూస్తే అర్థం అవుతుంది. అత్యంత ఆప్తులైన ఇద్దరి మధ్య సంఘర్షణ సృష్టించబడితే, దానిని రసవత్తరంగా నాటకీయం చేయగలిగితే, అది ఎంత గొప్పగా , ప్రేక్షకుల్ని ఆకర్షిస...

  ఫిబ్రవరి 24, 2023 ఆస్వాదనము       ( ā-svādanamu )       అర్థము      (విశేష్యము ): తినడం; త్రాగడం; రుచి చూడడం; అనుభవించడం     Meaning     (noun) : feasting; enjoying; experiencing    వాడుక / Usage  " మధుర మధుర మురళీగానరసా స్వాదనము న అధర సుధారస మదినే గ్రోలగ" .    Sweet nectar of flute emanating from lips, feasted my heart.          మెదడుకు మేత / Food for thought అయిదేళ్ళకోసారి అసెంబ్లీలో మొసళ్ళు పార్లమెంటులోకి తిమింగలాలూ ప్రవేశించడం పెద్ద విశేషంకాదు జనమే .. ఓట్ల జలాశయాలై వాటిని బతికించడం విషాదం... పాత ప్రభుత్వాల్లో చితికిపోయిన ప్రజలు… కొత్త ప్రభుత్వాల్లో ”చితి “ కి పోకుంటే చాలు.. -- అలిశెట్టి ప్రభాకర్   (జనవరి 12, 1954 - 1993)

  ఫిబ్రవరి 23, 2023 గ్రోలు       ( grōlu )       అర్థము      (క్రియ ): అనుభవించు; త్రాగు; తిను     Meaning     (verb) : to enjoy; eat; drink    వాడుక / Usage  " అమృతము గ్రోలు జిహ్వ చవియంచుఁ దలంచునే తేనె" .   Tongue that has tasted nectar, will it relish honey.          మెదడుకు మేత / Food for thought అంతామిథ్య తలంచిచూచిన నరుండట్లౌటెఱింగిన్‌ సదా కాంతల్పుత్రులు నర్థమున్‌ తనువు నిక్కంబంచు మోహార్ణవ భ్రాంతింజెంది చరించుఁగాని పరమార్థంబైన నీయందుఁ దాఁ జింతాకంతయుఁ జింతనిల్పఁడు గదా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా! (ప్రభో, శ్రీకాళహస్తీశ్వరా! ప్రపంచమంతా మిథ్య అని తెలిసి కూడా సంసారభవభందనములు వీడలేక కాంతాపుత్రనిజగృహ మోహమును విడిచి నీయందు ఒక చింత ఆకు సమమైన భక్తిని కూడా నిలపడు  కదా ప్రభో కాళహస్తీశ్వరా!) -- ధూర్జటి (~ 1480 - 1545)

  ఫిబ్రవరి 22, 2023 తావు       ( ṭhāvu )       అర్థము      (విశేష్యము ): స్థానము; గృహము; చోటు; జాగా     Meaning     (noun) : place; house    వాడుక / Usage  ప్రభుత్వాన్ని విమర్శించే వ్యాసాలకి పత్రికల్లో తావు లేని నాడు ప్రజాస్వామ్యానికి గడ్డుకాలం వచ్చినట్లే .  When there is no place to criticise the government in the press, democracy will be on it's last legs.          మెదడుకు మేత / Food for thought తెలుగు చచ్చిపోవడం అంటే ఏంటి? పోతన భాగవతం గతించి పోవడం. స్మశానంలో ఉండే నీకు ఇద్దరు భార్యలు ఎందుకు అని శివుడినే నిలదీసిన శ్రీనాధ చాటువుకి చాటింపు లేకపోవడం. దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స అన్న క్రిష్ణదేవరాయులు ధీమాని మన చేజేతులా చట్టుబండలు చెయ్యడం. తెలుగు చచ్చిపోవడం అంటే -  త్యాగయ్య గాత్రాలు  త్యజించు కోవడం. కుతుబ్ షా చెరలో  రామదాసు వ్యధ వ్యర్థం కావడం. అన్నమయ్య కీర్తనలులేక బ్రహ్మపాదం మలిన పడడం.  తెలుగు చచ్చిపోవడం అంటే - మధురవాణి మూగబోయి, గురజాడ కన్యాశుల్...

  ఫిబ్రవరి 21, 2023 తెంపరి       ( thempari )       అర్థము      (విశేషణము ): తెంపు(తెగింపు) కలవారు; సాహసి;      Meaning     (noun) : brave/dashing person    వాడుక / Usage   వ‌గ‌రు, పొగ‌రు క‌ల‌గ‌లిసిన పాత్రల్లో ఇమిడిపోయి ప్రేక్ష‌కుల‌కు త‌న తెంప‌రి త‌నంతో క‌నువిందు చేసిన న‌టి జ‌మున.  Jamuna dazzled in her roles as an acerbic, haughty and dashing woman.          మెదడుకు మేత / Food for thought ఒక తెలుగువాడు తెలుగు శ్రోతలతో ఆంగ్లంలో ప్రసంగించేసరికి  జంఘాలశాస్త్రి ఉద్వేగభరితుడై ఇలా అంటాడు -  "మ్యావుమని కూయలేని పిల్లి యెచ్చటైననుండునా?  కిచకిచలాడలేని కోతిని మీరెక్కడైన చూచితిరా? ...  అయ్యయ్యో. మనుజుడే. అంత మనుజుడే.  ఆంధ్ర మాతాపితలకు బుట్టినవాడే. .. అట్టివాడాంగ్లేయభాషనభ్యసించినంత మాత్రమున ఇప్పుడాంధ్రమున మాట్లాడలేకుండునా?  ఆశ్చర్యము, అవిశ్వసనీయము. అసత్యము. ఆంధ్రమున మాటాడకుండ చేసినది అశక్తికాదు. అనిష్టత. అసహ్యత. అది శిలాక్షరమైన మాట. .....

  ఫిబ్రవరి 20, 2023 మెరమెచ్చు       ( mera-mecchu )       అర్థము      (విశేష్యము ): మిక్కిలి మెప్పు/మెచ్చు; కొనియాడు; ముఖస్తుతి; పైపై పొగడ్తలు     Meaning     (noun) : enthusiastic praise; shallow praise/compliment    వాడుక / Usage   మెరమెచ్చు కబుర్లు చెప్పి పబ్బం గడుపుకునే మీడియా ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించే బాధ్యతకు తిలోదకాలు వదిలేసింది.  Showering shallow praises on government, media has given up it's duty of questioning.          మెదడుకు మేత / Food for thought మీరజాలగలడా.... మీరజాలగలడా నా యానతి వ్రతవిధాన మహిమన్ సత్యాపతి మీరజాలగలడా నా యానతి వ్రతవిధాన మహిమన్ సత్యాపతి మీరజాలగలడా నా యానతి వ్రతవిధాన మహిమన్ సత్యాపతి నటన సూత్రధారి మురారి ఎటుల దాటగలడో నా యానతి వ్రతవిధాన మహిమన్ సత్యాపతి నటన సూత్రధారి మురారి ఎటుల దాటగలడో నా యానతి వ్రతవిధాన మహిమన్ సత్యాపతి మీరజాలగలడా నా యానతి వ్రతవిధాన మహిమన్ సత్యాపతి సుధాప్రణయజలధిన్ వైదర్భికి ఈడతావు గలదే నాతోనిక వాదులాడగలడా సత్యాపతి స...

  ఫిబ్రవరి 17, 2023 ఘంటాపథం        ( ghanṭa-pathamu )       అర్థము      (విశేష్యము ): పది బారలు వెడల్పుగల రాజ బాట; రాచయేనుగుల ఘంటలు మ్రోగే దారి; నిస్సందేహమైనది; సందిగ్థతకు వీలు లేనిది     Meaning     (noun) : king's highway; something said with force and unequivocally    వాడుక / Usage  న్యాయమూర్తుల నియామకంలో కాలేజియం ప్రతిపాదనలకు తిరుగులేదని సుప్రీమ్ కోర్టు  ఘంటాపథంగా తేల్చి చెప్పింది .  SC has unequivocally ruled that Collegium recommendations for judicial appointments are binding.          మెదడుకు మేత / Food for thought ఆనందం అంటే ఏమిటో వెతుకుతూ ఉన్నావంటే ఎప్పటికీ ఆనందముగా ఉండలేవు. జీవితానికి అర్థం వెతుకుతూ ఉన్నావంటే ఎన్నటికీ జీవించలేవు. మనిషి ఒక్కడే తనకు తనలాగా ఉండటానికి జంకుతాడు.....నన్ను నేను ఆత్మాహుతి చేసుకోనా లేక ఒక కప్పు కాఫీ త్రాగనా?..కానీ మనిషికి చచ్చిపోడంకన్నా బ్రతకడానికే ఎక్కువ ధైర్యం కావాలి. -- ఫ్రెంచ్ తత్వవేత్త,రచయిత, ఆల్బర్ట్ కామూ   ...

  ఫిబ్రవరి 16, 2023 ఢంకా        ( ḍhanka )       అర్థము      (విశేష్యము ): నగారా; రాజులు బయలుదేరే ముందు వాయించే డప్పు; ఊరిలో చాటింపు వేయడానికి వాడే వాద్యం     Meaning     (noun) : double drum used as a rattle    వాడుక / Usage  ఆస్ట్రేలియాన్ ఓపెన్లో విజయ ఢంకా మ్రోగించి ,డ్జోకోవిచ్, చరిత్రలో తన స్థానం పటిష్టం చేసుకున్నాడు .  Blowing the victory bugle in Australian Open, Djokovic cemented his place in history.          మెదడుకు మేత / Food for thought విద్యాలయాల సామజిక ధర్మం, చెరసాలలు మరియు పిచ్చి ఆస్పత్రుల పని లాంటిదే - ప్రజలను నిర్దేశించడం, విభాగించడం, అదుపులో పెట్టడం, క్రమ పెట్టడం....నేను ఎవరో ఏమిటో ఖచ్చితంగా తెలుసుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. పనిలో, జీవితంలో ముఖ్య ఉద్దేశం నువ్వు ఇంతకు మునుపు ఉన్నదాని నుంచి పరిణితి చెంది కొత్తవి నేర్చుకుని మార్పు చెందడమే. -- ఫ్రెంచ్ తత్వవేత్త,రచయిత, మైఖేల్ ఫోకాల్ట్     (అక్టోబర్ 15, 1926 - 1984)

  ఫిబ్రవరి 15, 2023 ఝంకారము        ( jhankāramu )       అర్థము      (విశేష్యము ): తుమ్మెద రొద     Meaning     (noun) : buzzing/humming noise of bee    వాడుక / Usage   శిగలో ధరించిన కేతకీ మొదలైన పూలవాసనకు గండుతుమ్మెదలు ఝంకారము చేస్తున్నాయి.  The heady scent of flowers adorning her tresses attracted a bevy of buzzing bees.     మెదడుకు మేత / Food for thought ప్రతీ పాఠకుడు, చదివే కొద్దీ, చదివేది తనను తానే. రచయిత రాసిన పుస్తకం కేవలం ఒక దృష్టి సంబంధమైన ఉపకరణం మాత్రమే. తమ గురించే తామే దేనినైతే ఆ పుస్తకం లేకుండా తెలుసుకోలేరో ఆ లోటు తీర్చడానికే అది ఒక పనిముట్టు. పుస్తకంలో ఉన్నది తనలో తాను గుర్తించిడమే ఆ పుస్తకంలోని నిజం యొక్క నిదర్శనం. అసలైన శోధన కొత్త ప్రదేశాలను చూడటం కాదు, కొత్త దృక్కోణము పెంచుకోవడమే.  -- ఫ్రెంచ్ తత్వవేత్త,రచయిత, మార్సెల్ ప్రౌస్ట్   (జులై  10, 1871 - 1922)

  ఫిబ్రవరి 14, 2023 ఛందము        ( chhandamu )       అర్థము      (విశేష్యము ): అభిప్రాయము; ఇచ్ఛ; ఛందస్సు     Meaning     (noun) : intention; will; metre    వాడుక / Usage  నన్నయ్య కన్నా ముందే ఉన్నదిట ఛందము , మల్లియ రేచన చల్లిన మరుమల్లెల గంధము .  Existed prosody prior to Nannayya, scent of jasmines sprinkled by Malliyya .     మెదడుకు మేత / Food for thought అనంతాన్ని ఊహించే శక్తి నాలో లేదు, అయినా పరిమితిని నేను ఒప్పుకోలేను. జీవితమనే ఈ ఘటన నిరంతరం ఆస్వాదించాలనే నా కోరిక. మన జీవితానికి విలువ పరమార్థం ఉండాలంటే ముందు ఇతరుల జీవితానికి విలువ ఇవ్వ గలగాలి. -- ఫ్రెంచ్ తత్వవేత్త,రచయిత్రి, సిమోన్ డి బ్యూవార్   (జనవరి  09, 1908 - 1986)

  ఫిబ్రవరి 13, 2023 ఫిరంగి  ( phirangi )       అర్థము      (విశేష్యము ): యూరోపా దేశస్తుడు; ఫ్రెంచ్ తెగ "ఫ్రాంక్" నుంచి ఫరంగ్ గా పర్షియా వచ్చి మనదగ్గర ఫిరంగి అయ్యింది; పెద్ద గుళ్ల వర్షం కురిపించే ఆయుధం     Meaning     (noun) : foreigner especially of European descent; cannon    వాడుక / Usage   గద్వాల్ సంస్థానం యుద్ధ చరిత్రకు సాక్ష్యం  గద్వాల్  నడిబొడ్డున ప్రతిష్ఠించిన ఎల్లమ్మ ఫిరంగి .  The cannon in the center of Gadwal bears testimony to it's military past.     మెదడుకు మేత / Food for thought నువ్వు ఒక్కడివే ఉన్నప్పుడు ఒంటరితనం అనిపిస్తే మంచి సావాసంలో లేవని అర్థం....మనిషి స్వతంత్రంగా ఉండటానికి ఖండించబడ్డాడు. ఎందుకంటే ఒక్కసారి ప్రపంచంలోకి పడేసాక తను చేసే ప్రతీ దానికి తానే బాధ్యుడు.  -- ఫ్రెంచ్ తత్వవేత్త, రచయత,  జీన్ పాల్ సాత్రే   (జూన్ 21, 1905 - 1980)

  ఫిబ్రవరి 10, 2023 తొలకరి  ( tola-kari )       అర్థము      (విశేష్యము ): చైత్ర/వైశాఖ మాసములందు కురిసే వాన; వర్ష ఋతువు;       Meaning     (noun) : first showers of the season; rainy season    వాడుక / Usage   తొలకరి జల్లులో తొలి ప్రేమ యదలో ఈ రేయి హాయిలే.  Love in the heart, early showers on the face, night of ecstasy it is.     మెదడుకు మేత / Food for thought ఓ బాటసారి...ఇది జీవిత రహదారి  ఎంత దూరమో... ఏది అంతమో ఎవరు ఎరుగని దారి ఇది ఒకరికె సొంతం కాదు ఇది  ఎవరు ఎవరికి తోడౌతారో.... ఎప్పుడెందుకు విడిపోతారో మమతను కాదని వెళతారో... మనసే చాలని ఉంటారు ఎవ్వరి పయనం ఎందాకో... అడగదు ఎవ్వరిని... బదులే దొరకదని కడుపుతీపికి రుజువేముందీ... అంతకు మించిన నిజమేముందీ... కాయే చెట్టుకు బరువైతే.... చెట్టును భూమి మోస్తుందా.. ఇప్పుడు తప్పులు తెలుసుకొనీ... జరిగేదేమిటనీ..క్షమించదెవ్వరినీ ఓ..బాటసారీ..ఇది జీవిత రహదారీ -- ఇల్లాలు , ఆచార్య ఆత్రేయ (మే 07, 1921 - 1989)

  ఫిబ్రవరి 09, 2023 పెరిమె  ( perima )       అర్థము      (విశేష్యము ): పెద్దరికం; గొప్పతనం; ప్రేమ;      Meaning     (noun) : authority; greatness; love    వాడుక / Usage ఒకప్పటి నాయకులు పెరిమెకి తగ్గట్లుగా ఉంటే ఇప్పటివారు వీధి గూండాల్లా ఉన్నారు.  Leaders behaved befitting there authority but not any more.     మెదడుకు మేత / Food for thought ఎవరు నేర్పేరమ్మ ఈ కొమ్మకు.. పూలిమ్మనీ రెమ్మ రెమ్మకు... ఎంత తొందరలే హరి పూజకు ...ప్రొద్దు పొడవకముందే పూలిమ్మనీ ..... ఎవరు నేర్పేరమ్మ ఈ కొమ్మకు... పూలిమ్మనీ రెమ్మ రెమ్మకు.. కొలువైతివా దేవి నాకోసము...కొలువైతివా దేవి నాకోసము.. తులసీ ..... తులసీ దయాపూర్ణకలశీ... మల్లెలివి నా తల్లి వరలక్ష్మికి ..... ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ మొల్లలివి ...నన్నేలు నా స్వామికి... ఏ లీల సేవింతు.. ఏమనుతు కీర్తింతు సీత మనసే నీకు సింహాసనం... ఒక పువ్వు పాదాల...ఒక దివ్వె నీ మ్రోల ఒదిగి నీ ఎదుట ఇదే వందనం ..... ఇదే వందనం ..... --  ఈనాటి ఈ బంధం ఏనాటిదో , దేవులపల్లి కృష్ణ శాస్త్రి (నవంబర్ 01,...

  ఫిబ్రవరి 08, 2023 పెత్తనము  ( pettanamu )       అర్థము      (విశేష్యము ): పెద్ద+తనం; అధికారము; పెద్దరికం; గొప్పతనం; ముసలితనం     Meaning     (noun) : authority; rank; greatness; old age    వాడుక / Usage ఆలయ కమిటీల్లో రాజకీయ నాయకుల పెత్తనానికి స్వస్తి పలకాలి. Time to end authority of politicians in temple committees.     మెదడుకు మేత / Food for thought ఈ పాదం ఇలలోన నాట్య వేదం ఈ పాదం నటరాజుకే ప్రమోదం కాల గమనాల గమకాల గ్రంధం ఈ పాదం !! ఈ పాదమే మిన్నాగు తలకు అందం ఈ పాదమే ఆనాటి బలికి అంతం తనలోనే గంగమ్మ ఉప్పొంగగా శిలలోనే ఆ గౌతమే పొంగగా పాత పాటలో తను చరణమైన వేళా కావ్యగీతిలో తను పాదమైన వేళా గానమే తన ప్రాణమై లయలు హొయలు విరిసిన ఈ పాదం !! ఈ పాదమే ఆ సప్తగిరికి శిఖరం ఈ పాదమే శ్రీ భక్త కమల మధుపం వాగ్గేయ సాహిత్య సంగీతమై త్యాగయ్య చిత్తాన శ్రీ గంధమై ఆ పాదమే ఇల అన్నమయ్య పదమై ఆ పాదమే వరదయ్య నాట్య పధమై తుంబుర స్వర నారదా మునులు జనులు కొలిచిన ఈ పాదం !! -- మయూరి, వేటూరి (జనవరి 29, 1936 - 2010)

  ఫిబ్రవరి 07, 2023 వ్యాజ్యము  ( vyājyamu )       అర్థము      (విశేష్యము ): వివాదము; తగవు; ఫిర్యాదు     Meaning     (noun) : dispute; litigation; case    వాడుక / Usage బీబీసీ డాక్యుమెంటరీ ప్రసారంపై కేంద్రం విధించిన నిషేధాన్ని సవాల్‌ చేస్తూ దాఖలైన ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యాల (పిల్స్‌)ను విచారించేందుకు సుప్రీంకోర్టు అంగీకరించింది. SC has taken up the cases (PIL) challenging Centre's ban on the BBC documentary.     మెదడుకు మేత / Food for thought గోదారి పొంగింది ఒకనాడు భద్రాద్రిలో పొంగే సరయూ నదిలా భవభూతి శ్లోకాల కరుణాకృతిలా తలుపంత నీవున్న పంచవటి కుటీరాన బంగారు సీతమ్మ శృంగార రామయ్య వెలిసారని వేల్పులైనారని రామయ్య కాళ్ళు కడిగినా సీతమ్మ కడవ నింపినా శ్రీ పాదాలే తాకిన క్షీర సాగరంలా శ్రీ లక్ష్మిని తాకిన మిథిలా కేదారంలా పొంగీ ఉప్పొంగీ ఆ నింగి గంగతో ఏకమై పోయింది ఆనాడు ఎల్లువై పోయింది ఈనాడు శ్రీ రామ నవమి వచ్చినా, చైత్రాన కుహువు పాడినా తూము నరసింహదాస జీవనవాహినిలా, దాశరథీశతక గానవాఙ్మయ వార్నిధిలా పొంగీ, ఉప్పొంగీ, శ్రీర...

  ఫిబ్రవరి 06, 2023 అవ్యాజము  ( a-vyājamu )       అర్థము      (విశేష్యము/విశేషణము ): కపటము/మోసము/కృత్రిమత లేని; సహజమైనది     Meaning     (noun/adj) : genuine; honest; simple    వాడుక / Usage జ్ఞానపరంపరకు వారధి అయిన శిష్యుడంటే గురువుకి అవ్యాజమైన ప్రేమ . Guru has genuine love towards a disciple who carries forth the path of knowledge.     మెదడుకు మేత / Food for thought నరుడనేను, నరుడ నేను, మనిషి బ్రతుకు బ్రతుకుతాను నా ఇష్టం వచ్చినట్లు నా మనసుకు నచ్చినట్టు / మాట్లాడుతా రాస్తా ప్రకటిస్తా / నా ఆలోచన నాది అభిప్రాయ భేదానికి అవకాశం లేకున్న / సభ్య ప్రపంచం సున్నా నా మతమును ప్రకటిస్తా / ఆది నా స్వతస్సిద్ధమైన హక్కు / జన్మ హక్కు ఆ మాత్రం లేకుంటే ఈ బ్రతుకెందుకు? -- ప్రజా కవి కాళోజీ నారాయణ రావు (సెప్టెంబర్ 09, 1914 - 2002)

  ఫిబ్రవరి 03, 2023 గమకము  ( gamakamu )       అర్థము      (విశేష్యము/విశేషణము ): ప్రయత్నము; నేర్పు; అధికము; మనోజ్ఞము; స్వరవిన్యాసం     Meaning     (noun/adj) : exertion; increase; great; pleasant; musical notes    వాడుక / Usage గమకమైన తమకం, గమకాలైన తరుణం ఈ ప్రణయం అతి మధురం. Crescendo of passion, moments turning into notes, sweet nectar is this love.     మెదడుకు మేత / Food for thought కవుల కలాలు,గాయకుల కమ్మని కంఠము లీ సశ్మశానపుం గవనులఁ ద్రొక్కి చూచెడి;నొకానొకనాఁడల కాళిదాస భా రవుల శరీరముల్ ప్రకృతిరంగమునం దిపు డెంత లేసి రే ణువు లయి మృత్తికం కలిసెనో కద! కుమ్మరి వాని సారె పై ( కవితా సుధలోలికించిన కవులకలాలు, శ్రవణాందకరమైన గాయకుల కమ్మని కంఠస్వరాలు ఇదిగో ఈ శ్మశానవాటికలో విశ్రమించాయి.పంచభౌతికమైన ఈ మేను కడకు ప్రకృతిలో కలసి పోవల్సినదే.అందులో మమైకం కావలసినదే. మట్టిలో ఖననము చెయ్యబడిన తనువు క్రమంగా కృషించి,నశించి,జీర్ణించి మట్టీలో మట్టిగా కలసిపోతుంది.మట్టిరేణువులలలో రేణువులుగా కలసిపోవును.ఔను నిక్కమే కదా!.అదిగో...

  ఫిబ్రవరి 02, 2023 గానుగ  ( gānuga )       అర్థము      (విశేష్యము ): నూనె (లేక ఏమైనా రసం) తీసే యంత్రం; రాట్నము     Meaning     (noun) : oil mill    వాడుక / Usage మానవ ఆరోగ్యం కోసం నూనెలని, వ్యవసాయ ఆరోగ్యం కోసం సేంద్రియ ఎరువుని ఇచ్చేదే ఎద్దు గానుగ . Ox run mills give oils for human health and organic fertilisers for agricultural health.     మెదడుకు మేత / Food for thought న జాయతే మ్రియతే వా కదాచిత్ నాయం భూత్వా భవితా వా న భూయః | అజో నిత్యః శాశ్వతో௨యం పురాణో న హన్యతే హన్యమానే శరీరే || 20 (ఆత్మకు పుట్టడం చావడం అనేవి లేవు. అది ఒకప్పుడు ఉండి, మరొకప్పుడు లేకపోవడం జరగదు. జన్మరహితమూ, శాశ్వతమూ, అనాది సిద్ధమూ అయిన ఆత్మ నిత్యం. అందువల్ల శరీరాన్ని నాశనం చేసినా అందులోని ఆత్మ మాత్రం చావదు.) వాసాంసి జీర్ణాని యథా విహాయ నవాని గృహ్ణాతి నరో௨పరాణి | తథా శరీరాణి విహాయ జీర్ణాన్యన్యాని సంయాతి నవాని దేహీ || 22 (మానవుడు చినిగిపోయిన పాతబట్టలను విడిచిపెట్టేసి కొత్తబట్టలు వేసుకున్నట్లే ఆత్మ కృశించిన శరీరాలను వదలి కొత్త దేహాలు ...