రోజుకో తెలుగు పదం

  ఏప్రిల్ 02, 2025 డగ్గుత్తిక  ( ḍagguttika )     అర్థము    (విశేష్యము)  : డక్కు=భయం, బాధ; కుత్తిక=గొంతు; గద్గద స్వరం; బొంగురు గొంతు     Meaning    (noun) : choked; broken voice    వాడుక / Usage       భరించరాని దుఃఖంతో, డగ్గుత్తికతో “ఇంక మనసైన్యంలో విజయాశ అడుగంటిపోయింది” అని చెప్పి వలవల ఏడ్చాడు సంజయుడు.     Overcome with grief Sanjaya choked saying "our army lost any hope of victory".    మెదడుకు మేత / Food for thought అమ్మ మనల్ని తొమ్మిది మాసాలు మోసింది కాబట్టి మనం పుట్టాం అనుకుంటారు కొందరు. లేదు నాన్నతో పది నిముషాలు సుఖపడితే పుట్టాం అనుకుంటారు కొందరు. రెండూ నిజాలే. కానీ మొదటిది నమ్మినవాడు మనిషవుతాడు. రెండోది నమ్మినవాడు పశువవుతాడు. -- కృష్ణం వందే జగద్గురుమ్ (2012), జాగర్లమూడి రాధాకృష్ణ

  ఏప్రిల్ 01, 2025 ధోరణి  ( dhōraṇi )     అర్థము    (విశేష్యము)  :  పద్ధతి; ప్రవర్తన; వరుస; పంక్తి    Meaning    (noun) : behaviour; style; tradition; line; series;    వాడుక / Usage       మూస ధోరణికి భిన్నంగా లేని స్టార్ హీరో సినిమాలు తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమకు చేటు .     Stereo-typically styled star hero movies are a bane to Telugu film industry.    మెదడుకు మేత / Food for thought నీకు ఉపయోగపడుతుందో లేదో తెలియదుగానీ నాకు ఈ 55 ఏళ్ళ వయసులో అర్థం అయ్యింది ఏమిటంటే - చిన్నదైనా పెద్దదైనా చెప్పటానికి నిజం ఒకటే ఉంటది. దాన్ని ఎన్ని కాపీలు తీసినా కాపీకి కాపీ తీసినా అసలు అసలే, నకలు నకలే. నకలు చూపించుకోడానికి ఉపయోగపడుతుందేమోగానీ చెల్లదయ్యా. -- రాజ రాజ చోర (2021), హసిత్ గోలి

  మార్చి 31, 2025 విచ్చలవిడి  ( vicchala-vidi )     అర్థము    ( విశేష్యము)  : పూర్తి స్వాతంత్ర్యం; యథేచ్ఛ; తోచినట్లుగా;  విౘ్చ (నూలు మూట) - బరువు విడి స్వేచ్ఛ    Meaning    (noun) : unrestrained; at will; freedom    వాడుక / Usage       ప్లాస్టిక్‌ విచ్చలవిడి వినియోగంతో ప్రజలు రోగాలబారిన పడుతున్నారు.     Unfettered use of plastic is causing health issues.    మెదడుకు మేత / Food for thought ఓడిపోతానేమో అని భయమేస్తోంది బాబాయ్. పిచ్చోడా గెలుపుదేముందిరా - నిన్ను ప్రపంచానికి పరిచయం చేస్తుంది. కానీ ఒక్కసారి ఓడిపోయి చూడు - ప్రపంచాన్నే నీకు పరిచయం చేస్తుంది. -- పిల్ల జమీందార్(2011), జి అశోక్

  మార్చి 28, 2025 చేగ  ( chēga )     అర్థము    ( విశేష్యము)  : బలం; సారం; ధైర్యం    Meaning    (noun) : strength; essence; vigour    వాడుక / Usage       చేనుకు చేగ .. రైతుకు తోవ, సేంద్రియ సాగు .     Organic farming - vigour to crops, new dawn for farmers.    మెదడుకు మేత / Food for thought విద్య వల్ల వచ్చే ఫలితాల కంటే భయంకరమైనది ప్రపంచంలో మరొకటి లేదు. వాస్తవం ఏమిటంటే, మానవులు అందరూ లోతైన అంతరంగాల్లో దొంగలే. -- ఐ ఆమ్ ఎ క్యాట్, నట్సుమే సొసెకీ (జపానీ రచయత)

  మార్చి 27, 2025 సేగి  ( sēgi )     అర్థము    ( విశేష్యము)  : ఆపద; కీడు; నష్టం    Meaning    (noun) : loss; calamity; harm    వాడుక / Usage      జరాసంధుడు వల్ల రాగల సేగి తెలుసుకొని నాగరికులను ద్వారకకు చేర్చాడు.     He recognised the harm that Jarasandha could cause and moved citizens to Dwaraka.    మెదడుకు మేత / Food for thought స్వేచ్ఛ, స్వాతంత్ర్యం మరియు మనదైన అహంకార స్వభావాలతో నిండి ఉన్న  ఈ ఆధునిక యుగంలో జన్మించినందుకు మనం చెల్లించాల్సిన మూల్యం ఒంటరితనం. -- కోకోరో, నట్సుమే సొసెకీ (జపానీ రచయత)

  మార్చి 26, 2025 సెగ  ( sega )     అర్థము    ( విశేష్యము)  : జ్వాల; వేడి; అగ్గి    Meaning    (noun) : flame; heat; fire    వాడుక / Usage      మూడు శతాబ్దాల క్రితం కట్టిన సమాధి గురించి నిరసన సెగలు - అవును మనకింకేమీ సమస్యలు లేవు కదా.     Protests flame over a three century old tomb - obviously we have no other problems to tackle.    మెదడుకు మేత / Food for thought మనుషులు అందరూ నిరూపించదగిన సత్యాల కోసం వెతకరు. ఎందుకంటే, నిజం తరచుగా తీవ్రమైన బాధతో కూడి ఉంటుంది. పైగా ఎవరూ బాధాకరమైన సత్యాల కోసం వెతకరు. ప్రజలకు కావలసింది అందమైన, ఓదార్పునిచ్చే కథలు, అవి వారి జీవితాలకు కొంత అర్థం ఉందని వారికి అనిపించేలా చేస్తాయి. మతం అక్కడ నుండే వచ్చింది. -- 1Q84, హరుకి మురకామి (జపానీ రచయత)

  మార్చి 25, 2025 తేగ  ( tēga )     అర్థము    ( విశేష్యము)  : తాటి మొలక    Meaning    (noun) : tender palmyra palm sprout     వాడుక / Usage      పీచు పదార్థం ఎక్కువ ఉన్న తేగలు తింటే జీర్ణానికి మంచిది .     Tender palmyra sprout is rich in fibre and good for digestion.    మెదడుకు మేత / Food for thought చేజారిన అవకాశాలు, కోల్పోయిన ఆ తీసుకోని మార్గాలు, తిరిగి రాని అనుభూతులు. బ్రతికి ఉండడంలో ఇవి ఒక భాగం. కానీ మన బుర్రలో - నా ఊహలో - ఒక చిన్న గదిలో ఈ గుర్తులు దాచుకుంటాం. గ్రంథాలయంలో పుస్తకాలు పేర్చినట్లు. మన హృదయ నాదం అర్థం కావాలంటే క్రొత్తగా ఎప్పటికప్పుడు వాటికి కొత్త సూచికలు తయారు చేసుకోవాలి. దుమ్ము దులుపుతూ ఉండాలి, తాజా గాలి లోనికి రానివ్వాలి, పూల కుండీలో నీరు మార్చాలి. ఇంకోలా చెప్పాలంటే నీదైన నీకోసమే అయిన ఆ మదిలోని గురుతుల గదిలోనే నీ మనుగడ ఎన్నటికీ. -- కాఫ్కా ఆన్ ది షోర్, హరుకి మురకామి (జపానీ రచయత)

  మార్చి 24, 2025 తెగ  ( tega )     అర్థము    ( విశేష్యము)  : ఒకే జాతి ఉన్న సమూహం; ఎక్కుపెట్టిన విల్లు త్రాడు; పక్షం; ఖచ్చితముగా    Meaning    (noun) : tribe; sect; family; bowstring; side; unequivocal    వాడుక / Usage       నిజాం నిరంకుశ పాలనను ఎదిరించి, తెలంగాణ నిగళాలు తెగ తెంచి, ఉద్యమ కవితావేశంతో ఉప్పెనలా విజృంభించి, ‘నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణ’ అంటూ మాతృభూమిని కీర్తించి, నవరసాలూరే సినిమా పాటలతో తెలుగు ప్రజలను అలరించిన మహాకవి దాశరథి కృష్ణమాచార్య.     Dasaradhi Krishnamacharya, opposed Nizam's autocratic rule, severed Telanganas shackles; swelling with poetic fervour praised his motherland as "My Telanagana, a harp of innumerable diamonds"; wrote alluring songs of all emotions for cinema, was indeed a great poet.    మెదడుకు మేత / Food for thought అందరూ చదివే పుస్తకాలే నువ్వూ చదివితే, అందరూ ఆలోచించినట్లు మాత్రమే నువ్వూ ఆలోచించగలవు. -- నార్వేజియన్ వుడ్, హరుకి మురకామి (జపానీ రచయత)...

  మార్చి 21, 2025 దోసిలి  ( dōsili )     అర్థము    ( విశేష్యము)  : రెండు   చేతులు వంచి దగ్గరగా పెట్టడం; అంజలి; నమస్కారం    Meaning    (noun) : hands held together to form a cup; salutation    వాడుక / Usage       పున్నాగ కోవెల్లోన పూజారి దోసిళ్ళన్ని యవ్వనాలకు కానుక .     Temple pure as lotus are you, your worshippers hands held together a gift to your graces.    మెదడుకు మేత / Food for thought       మీ దృష్టిలో సినిమా పాటకి భాష ముఖ్యమా లేక భావం ముఖ్యమా? మౌనభాష భావం, వ్యక్తభావమే భాష. ఈ రెండూ “వాగర్ధావివసంపృక్తౌ” అన్నట్లు, అర్థం-మౌనం, వాక్కు – శబ్దం. అర్థానికి శబ్దం కావాలి, శబ్దానికి అర్థం కావాలి. భాష ముఖ్యమా భావం ముఖ్యమా అంటే భాషాభావం వేరుకాదు. భావంలేని భాష లేదు అని చెప్పాలి. -- వేటూరి సుందర రామమూర్తి (జనవరి 29, 1936 - 2010)

  మార్చి 20, 2025 సోకు  ( sōku )     అర్థము    ( విశేష్యము/క్రియ)  : తాకు; స్పర్శ; తగులు; దెయ్యం; రాక్షసుడు; షోకు (వగలు)    Meaning    (noun/verb) : touch; contact; evil spirit; fashion    వాడుక / Usage       తాకితే తాపం ఓహో కమలం ఓహో భ్రమరం ఓహో హో సోకితే మైకం ఓహో అధరం ఓహో మధురం .     Touching you, O lotus, raises temperatures (of the bee), brushing you mesmerises, lips so sweet.    మెదడుకు మేత / Food for thought       ‘సాగరసంగమం’ చిత్రంలో ఓ పాటలో ‘పార్వతీ పరమేశ్వరౌ’ అనే పదబంధంలో ‘పార్వతిప… రమేశ్వరౌ’ అని విడదీశారు దీనికి కారణం ఏదైనా ఉందా? ‘పార్వతీచ’ పార్వతిని పాలించినవాడు ఎవరు? ఈశ్వరుడు. రమకు ఈశ్వరుడు ఎవరు? రమ అంటే లక్ష్మీదేవి ఆమెకు ఈశ్వరుడు మహావిష్ణువు జగత్తుకి తండ్రులైనటువంటి శివుడు విష్ణువులకు భేదం లేదని  చెప్పడం కోసం, ఆ మహా సందేశం ఇవ్వడానికి ఆయన అలా రాశాడు. బహుజన హితాయ, బహుజన సుఖాయ, విశ్వశ్రేయః కావ్యం అన్నవి ప్రతిపాదించిన మహాకవి కాళిదాసు శైవమని, వైష్ణవమనీ ప్రజ...

  మార్చి 19, 2025 ఉసురు  ( usuru )     అర్థము    ( విశేష్యము)  : ఊపిరి; ప్రాణం; బాధలో విడిచే ఊపిరి; ఒకరిని కష్టపెట్టినందుకు కలిగే పాపం    Meaning    (noun) : breath; life; sigh; evil result due to bad deed    వాడుక / Usage       ఊహ నీవే.. ఆహాహాహా.. ఉసురు కారాదా.. ఆహా మోహమల్లె.. ఆహాహాహా ముసురుకోరాదా.. ఆహా .     You fill my imagination, become my life breath; encompass me like desire.    మెదడుకు మేత / Food for thought       మీ ప్రకృతి వర్ణనలపై ఏ సాహిత్య ప్రభావం ఎక్కువ ఉంది? ఆంధ్రమా, ఆంగ్లమా, ఆర్షమా? ఒకరకంగా చెప్పాలంటే ఆంగ్లమే. కీట్స్, షెల్లీ, వర్డ్స్ వర్త్ వంటి వారు చేసిన ప్రయోగాలు కొన్ని నేనూ చేసాను. ఆ ప్రయోగాల్లో ఒక అస్పష్టమైన “రాలుపూల తేనియకై రాతిపూల తుమ్మెదనై” అని ఒక పాటలో రాసాను. ఏమిటిది అంటే అది నాకు అర్థం కావలసిందే, మీకర్థమైనవే రాస్తే ఇతరులకి ప్రయోజనం ఏమిటని? అంటే అక్కడ భావుకత, ఆ కేరెక్టర్‌ని నిలబెట్టే మాటలు అవే – “రాలిపోయిన పువ్వుల్లో తేనెని వెతికే రాతితుమ్మెదా ...

  మార్చి 18, 2025 కలయిక  ( kalayika )     అర్థము    ( విశేష్యము)  : సంగమము; కలిసికొనుట; రతి; మైథునం    Meaning    (noun) : meeting; union; copulation    వాడుక / Usage       ఇన్ని కలలికలెందుకో కన్నె కలయిక కోరుకో కలవరింతే కౌగిలింతై.     Why all these dreams; choose union with beloved as the babbling becomes an embrace.    మెదడుకు మేత / Food for thought       మీరు చదివిన విద్యలో మీకు నచ్చినది ఆంధ్రసాహిత్యమా లేక ఆంగ్లసాహిత్యమా? రెండూనండీ. రెండూ గొప్పవే. నేను చదివింది, విన్నది ఎంత? నా చదువు చాలా కొద్ది కానీ ఒక కీట్స్ వంటి మహాకవిని కన్న ఆంగ్లసాహితీ సరస్వతి ఎంత గొప్పదో. జాన్ కీట్స్ – ఆయన ప్రభావం నామీద చాలా ఉంది. ఆ రోజుల్లో మా గురువులు శ్రీ మల్లాది గారు ఒకసారి నాతో అన్నారు – “నాయనా, అందమె ఆనందం ఆనందమె జీవిత మకరందం” అనే పాట నాదే అనుకుంటున్నావేమో, కాదు కాదు ఆ భావన కీట్స్ ది అన్నారాయన. -- వేటూరి సుందర రామమూర్తి (జనవరి 29, 1936 - 2010)

  మార్చి 17, 2025 కలవరము  ( kalavaramu )     అర్థము    ( విశేష్యము)  : ఆందోళన; కలత; చింత; సంతాపం; చీకాకు    Meaning    (noun) : anxiety; confusion; perturbation; perplexed    వాడుక / Usage        వయ్యారి గోదారమ్మ ఒళ్ళంతా ఎందుకమ్మ కలవరం కడలి ఒడిలో కలిసిపోతే కల వరం.      Enchanting Godavari, why are you anxious! Uniting with the ocean is dream come true.    మెదడుకు మేత / Food for thought       మంచి కవిత్వానికి మీరిచ్చే నిర్వచనం ఏమిటి ?   “‘విశ్వశ్రేయస్సు కావ్యం’ అన్నారు కాళిదాసు. నవల కానిండీ… కథ కానిండీ ఏదయినా కావ్యాలకిందే లెక్క. ఇవన్నీ విశ్వశ్రేయస్సును కోరాలి. అలాగే “వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం’ అని కూడా అన్నారు. ” కావ్యంలో ఒక్క మంచిమాట ఉన్నా అది కవిత్వం అవుతుంది. కవిత్వ ప్రయోజనం ఏమిటంటే కాంతిని చూపించడమే. కవి అంటే సూర్యుడు. కవిత్వం అంటే సూర్యకాంతి. చీకట్లో వెలుగునిచ్చేది. శీతలంలో వెచ్చదనాన్ని ఇచ్చేది. సూర్యకిరణం వేడినీ వెలుగునీ ప్రసాదించడమే కవిత్వం యొక్క ప్ర...

  మార్చి 14, 2025 ఇల్వడి  ( ilvaḍi )     అర్థము    ( విశేష్యము)  : ఇలువడి; మంచి నడవడి; ఇలు=ఇల్లు; వడి=నడక; ఇంటి మర్యాద    Meaning    (noun) : decency; familial/lineage respect/tradition/character    వాడుక / Usage        తల్లితండ్రులు మంచి ఇల్వడి నేర్పనప్పుడు బడిలో గురువులను అని ప్రయోజనమేమి ?      Why blame teachers when parents don't teach decency and respect?    మెదడుకు మేత / Food for thought       ఠాగూర్ ఒకసారి ఇలా అన్నాడు - కళ అందంగా ఉండాలి, కానీ, దానికి ముందు, అది నిజాయితీగా ఉండాలి. కానీ నిజం అంటే ఏమిటి? శాశ్వత సత్యం లేదు. ప్రతి కళాకారుడు బాధాకరమైన తన సొంత ప్రక్రియ ద్వారా తనదైన సత్యాన్ని నేర్చుకోవాలి. మరియు అదే తన కళ ద్వారా అందరికీ తెలియజేయాలి.     -- రిత్విక్ ఘటక్ (నవంబర్ 4, 1925 - 1976)

  మార్చి 13, 2025 ఇగురు  ( iguru )     అర్థము    ( విశేష్యము/క్రియ ) : ఇంకు; ఎండిపోవు; పులుసు ఇంకిపోయిన కూర; చిగురు; పండ్ల చుట్టూ కండ    Meaning    (noun/verb) : evaporate; curry where sauce dries out; sprout; gums of teeth    వాడుక / Usage         నోటికి ఎంతో రుచి,అన్నంలోకి ఎంతో ఆదరువు - వంకాయ ఇగురు పచ్చడి.      Great to taste and and accompaniment to rice - dry Brinjal chutney.    మెదడుకు మేత / Food for thought       నిజం చెప్పాలంటే, నాకు మొదట్లో సినిమాలంటే ఆసక్తి లేదు. నేను సాధారణ సినిమా ప్రేక్షకుడిని కూడా కాదు. అక్కడ, నగరంలో, నాకు పాల్గొనడానికి అనేక ఇతర విషయాలు ఉన్నాయి. అలాంటి వాటిలో ఒకటి చదవడం. ఏమి చదవడం? ఏమి కాదు? నేను చెప్తున్నాను. ప్రత్యేకంగా ఏమీ లేదు! నేను పట్టుకోగలిగినదంతా ఏదైనా నిర్దిష్ట దిశను మినహాయించి, ఏదైనా ప్రత్యేకతను మినహాయించి - చరిత్ర, తత్వశాస్త్రం, సామాజిక శాస్త్రం, రాజకీయాలు, మతం, సాహిత్యం, నాటకాలు, కవిత్వం, కళ, మొదలైనవి. ఒక వారం కార్ల్ మార్క...

  మార్చి 12, 2025 అత్తెసరు  ( attesaru )     అర్థము    ( విశేష్యము ) :  గంజివార్చ కుండా అన్నముతో కలిసిపోవునట్లు పెట్టే ఎసరు(కాగిన నీరు); సరిపడే లేక చాలీ చాలని    Meaning    (noun) : r ice boiled without having the water poured off; just about or barely enough    వాడుక / Usage         ఎప్పుడో పాతికేళ్ల క్రితం వచ్చిన దానికి సీక్వెల్ తీయాలనే ఆలోచనతో దర్శకుడు శంకర్ రాసుకున్న అత్తెసరు కథా కథనాలు సూపర్ ఫ్లాప్ ని చేతికిచ్చాయి .      Shankars inadequate story and screenplay, for the sequel of the 25 year old classic, delivered a resounding flop.    మెదడుకు మేత / Food for thought       కెమెరా యొక్క ప్రాముఖ్యతను తక్కువ అంచనా వేసి అది కేవలం ఒక పరికరం అనుకున్నాం. నిజం అన్నది ముఖ్యమైన విషయం. దాన్ని అర్థం చేసుకుంటే గొప్ప కళాఖండాలను చేయచ్చు అనుకున్నాం. కానీ మేము ఎంత తప్పు చేసాము!  సెట్‌లోకి వచ్చిన క్షణంలో, ఈ మూడు కాళ్ల యంత్రం బాధ్యత తీసుకుంది. సమస్యలు దట్టంగా మరియు వే...

  మార్చి 11, 2025 తిన్నె  ( tinne )     అర్థము    ( విశేష్యము ) : అరుగు; వేదిక; దిబ్బ    Meaning    (noun) : stone bench; mound    వాడుక / Usage         పరుపులు పరచిన ఇసుక తిన్నె లకు, దీవెన జల్లులు చల్లిన అలలకూ శతకోటి దండాలూ .      Salutations to the sand dunes that spread cushions, and the waves that spray blessings.    మెదడుకు మేత / Food for thought         సినిమా అంటే ఏమిటి అన్న విషయం మనం పరిమితంగా నిర్ధారించలేము. ఎందుకంటే సినిమా అంటే ఏమిటో మనకు ఇంకా తెలియదు. బహుశా సినిమా అనేది గత 100 సంవత్సరాలకు,  ప్రజలు నిజంగా సినిమా చూడటానికి థియేటర్‌కి వెళ్ళినప్పుడు  మాత్రమే, వర్తిస్తుంది ఏమో!     -- మార్టిన్ స్కోర్సెసి, అమెరికన్ చలన చిత్ర దర్శకుడు

  మార్చి 10, 2025 ఎల  ( ela )     అర్థము    ( విశేష్యము/విశేషణము ) : లేత; యవ్వనం కలది; కోమలం; స్వల్పం; సాక్షి    Meaning    (noun/adj) : tender; delicate; young; slight; witness    వాడుక / Usage         ఎల దేటి పాట చెలరేగే నాలో చెలరేగిపోవే మధుమాసమల్లె .      The song of a young bee buzzes in me, you bloom like the season of nectar.    మెదడుకు మేత / Food for thought        చి క్కఁ డు సిరికౌగిలిలోఁ      జి క్కఁ డు సనకాదియోగి చి త్తాబ్జములం      జి క్కఁ డు శ్రుతిలతికావళిఁ      జి క్కె  నతఁడు లీలఁ దల్లి  చే తన్ ఱోలన్.    (ఆ లీలా గోపాలకృష్ణుడు సామాన్యమైనవాడా కాదు. లక్ష్మీదేవి కౌగిటలోను చిక్కలేదు, సనకసనందాది మహార్షుల చిత్తాలకు చిక్కలేదు. ఉపనిషత్తులకు చిక్కలేదు. ఆహా !  అంతటి వాడు లీలగా అవలీలగా తల్లి చేతికి చిక్కి రోటికి కట్టివేయబడ్డాడు.  భక్తపరాధీనుడు గనుక తల్లి యనే మిషచే తనకు అంతరంగ భక్...

  మార్చి 07, 2025 నెలవు  ( nelavu )     అర్థము    ( విశేష్యము ) : నివాస స్థానం; చోటు; స్థావరం    Meaning    (noun) : abode; place    వాడుక / Usage        ఖమ్మం జిల్లా కనకగిరి కొండలు ప్రకృతి అందాలకు నెలవు .      Kanakagiri hills in Khammam district are the abode of nature's beauty.    మెదడుకు మేత / Food for thought        అమ్మ చేతితో కలిపి పెట్టిన ఆవకాయ ముద్ద ముందు అమృతం కూడా దిగదుడుపే అని చెప్తే అది అతిశయోక్తి కాదేమో... పుట్టుక అంటూ లేని ఆ పరంధాముడు కూడా ఎన్నో సార్లు గర్భవాసం చేసి అమ్మ చేతి గోరుముద్దలు తిని పొంగిపోయాడు... “చిక్కడు సిరి కౌగిటిలో, చిక్కడు సనకాది మునుల చిత్తాబ్జములన్, చిక్కడు శ్రుతి లతికావళి, చిక్కెనతడు లీల తల్లి చేతన్ ఱోలన్” అని అంటారు పోతన గారు పరవశించిపోతూ... గొప్పగొప్ప జ్ఞానులకు దొరకని ఆ పరమాత్మ, ఆఖరికి లక్ష్మీ దేవికి కూడా చిక్కని ఆ పరంధాముడు, తల్లి చేతికి, తల్లి మమకారానికి దొరికిపోయి కట్టుబడ్డాడట... నిజమే, ఆ దైవాన్ని సైతం లాలించి ఆడిస్తుంది...

  మార్చి 06, 2025 అవాంతరము  ( avāntaramu )     అర్థము    ( విశేష్యము/విశేషణము ) : అడ్డు; ఆపద; విఘ్నము; లోపలిది    Meaning    (noun/adj) : hurdle; problem; subordinate    వాడుక / Usage         అవాంతరాలు లేకుండా కౌంటింగ్‌ పూర్తి చేయాలి .      Counting should be completed without any hurdles.    మెదడుకు మేత / Food for thought        యద్యపి బహునాధీషే తథాపి పఠపుత్ర వ్యాకరణం స్వజనః శ్వజనః మాభూత్ సకలం శకలం సకృత్ శకృత్        (నాయనా నీవు శాస్త్రాలు, వేదాలు నేర్చుకోపోయినా కానీ, వ్యాకరణం నేర్చుకో! ఎందుకంటే స్వజన (మన వాళ్ళు) అన్న శబ్దాన్ని శ్వజన (కుక్కలు) అనకుండా , సకలం (సర్వం) అన్న శబ్దాన్ని శకలం (ముక్క/లు) అని పలకకుండా, సకృత్ (ఒకసారి) అన్న శబ్దాన్ని శకృత్ (మలం) అని పలకకుండా ఉండడానికి అది ఉపయోగపడుతుంది — అని ఒక తండ్రి తన కుమారునికి చెబుతున్నాడు)     --  https://eemaata.com/em/issues/201311/2773.html?allinonepage=1

  మార్చి 05, 2025 ఎద్దేవా  ( eddeva )     అర్థము    ( విశేష్యము ) : యద్దేవా; హేళన; గేలి; వెక్కిరింపు;  "యద్దేవా దేవహేళనమితి" (ఓ దేవా! నేను దేవ హేళన చేసి ఉంటే) అని వేదంలో శతపథ బ్రాహ్మణంలోని మంత్రం నుంచి. వాడుకలో మొదటి పదానికి హేళన అనే అర్థం వచ్చింది.    Meaning    (noun) : ridicule; mockery; derision    వాడుక / Usage        నమస్కారం పెట్టాలని చూస్తున్నా, కానీ ఆయన అసెంబ్లీ కి రావట్లేదు - కోటంరెడ్డి ఎద్దేవా .      Looking to wish him in the assembly, but he is not seen - Kotamreddy ridicules.    మెదడుకు మేత / Food for thought   మదన కామరాజు పుస్తకాలపై మోజుతో, తనకు చదువురాకపోయినా ఎవరి చేతైనా చదివించుకుందామని వాటిని గుట్టుగా దాచుకున్న ఒక ముసలావిడ ఉజ్జాయింపుగా ఓ వందేళ్ల క్రితం తెలుగు సాహిత్యానికి అనుకోకుండా ఓ మేలు చేసింది. చదువొచ్చిన ఒక కుర్రాడి చేత ఆ పుస్తకాలను చదివించుకుంది. కులవిద్య అయిన పంచాగంతో పాటు, సంస్కృతమూ చదువుకుంటూ పండితుల దోవలో పోవాల్సిన ఆ కుర్రాడికి తెలుగు మీద మో...

  మార్చి 04, 2025 శషభిషలు  ( SaShabhiShalu )     అర్థము    ( విశేష్యము ) : దొంగ నటనలు; ప్రయోజనం లేని తిరకాసులతో చర్చలు      Meaning    (noun) : masquerade; purposeless discussions    వాడుక / Usage         ఫిర్యాదుదారుడు మరణించిన కారణంగా శషభిషలు అవసరం లేదన్న జిల్లా కోర్టు .      Complainant dead, no need  for purposeless arguments - District court.    మెదడుకు మేత / Food for thought   గెలుపు ఓటములను ఒకేలాగా తీసుకునే స్థితప్రజ్ఞత ఇంకా రాలేదు. కనీసం ఓటమికి క్రుంగిపోకుండా ఉండే స్థైర్యం  రావటానికి కూడా సమయం పడుతుందేమో.  కాని ఈ ఆటలో  పాములు, నిచ్చెనలు యెంత సహజమో జీవితంలో  కూడా   అపజయాలు, విజయాలు  అంతే సహజమని మాత్రం తెలిసింది.... పాము నోట్లో పడి కిందకి  పడిపోయినపుడల్లా   అక్కడే...

  మార్చి 03, 2025 అలవోక  ( ala-vōka )     అర్థము    ( విశేష్యము ) : అల్ల (శాంతం/మందం)+పోక (ప్రవర్తన); లీల; విలాసం; తేలిక     Meaning    (noun) : easiness; playful; without breaking a sweat    వాడుక / Usage        సెమీస్ కు దక్షిణ ఆఫ్రికా...ఇంగ్లాండు పై అలవోకగా విజయం .      South Africa in semis with easy win over England.    మెదడుకు మేత / Food for thought      ఎవరికీ తలవంచకు...  ఎవరినీ యాచించకు     గుండె బలమే నీ ఆయుధం... నిండుమనసే నీ ధనం      కండలు పిండే కష్టజీవులకు తిండికి కరువుంటుందా?      నిజాయితీకై నిలిచేవారికి పరాజయం ఉంటుందా?       మంచితనమ్మును మించిన పెన్నిధి... మనిషికి వేరే ఉందా     చాలీచాలని జీతంతో మిడిమేలపు కొలువులు కొలవకు      ముడుచుకుపోయిన ఆశలతో... హోయ్..  మిడిమిడి బ్రతుకును గడపకు      చీకటి రాజ్యం ఎంతోకాలం చెలాయించదని మరవకు... చెలాయి...